czwartek, 12 listopada 2026

III.VIII


Opuścili chatę krótko przed północą. Noc była chłodna, a od strony zatoki nadciągała wilgoć, osiadająca na trawie i końskiej sierści. Christine zatrzymała się jeszcze na skraju podwórza, trzymając wodze w jednej dłoni. W ciemności ledwie dostrzegała zarys domu, ale znała już każdy szczegół jego sylwetki: nierówną linię dachu, okiennice, które Sliloh obiecywał naprawić od kilku miesięcy, i wąskie okno od strony ogrodu, przez które poranne światło wpadało prosto na stół. Osiem miesięcy nie było długim okresem w porównaniu z życiem, które miała za sobą, a jednak wystarczyło, by to miejsce stało się jej domem. Nie dlatego, że było wygodne czy szczególnie piękne. Przywykła do skrzypienia schodów, zapachu drewna po deszczu i widoku wzgórz za oknem. Wiedziała, w której szafce Morag trzymała najlepsze naczynia, a w którym miejscu podłoga uginała się pod ciężarem człowieka. Zostawiała tam część siebie, choć od dawna wiedziała, że nie będą mogli zostać na zawsze.
— Morag będzie musiała sama dopilnować, żebyś nie zostawiał tam kolejnych niedokończonych napraw — odezwała się, spoglądając na Sliloha.
Stał przy jej koniu, sprawdzając zapięcie torby. Uniósł głowę.
— Zostawiłem jej listę.
— Listę?
— Rzeczy, które należałoby zrobić.
— Czyli listę rzeczy, których sam nie zdążyłeś zrobić.
— Nie przypominam sobie, żebyś kiedykolwiek narzekała na dach.
— Nie narzekałam, bo przez ostatnie trzy miesiące nauczyłam się omijać miejsce, w którym przeciekał.
— Widzisz? Problem został rozwiązany.
Christine pokręciła głową, ale uśmiechnęła się pod nosem. Sliloh podszedł do niej i poprawił zapięcie płaszcza, które przekręciło się podczas pakowania. Zrobił to odruchowo, bez przerywania rozmowy, po czym przez moment zatrzymał palce przy kołnierzu.
— Masz wszystko? — zapytał.
— Tak.
— Dokumenty?
— Są w torbie.
— List od Edrica?
— Również.
— Rękawiczki?
Christine spojrzała na niego z lekkim rozbawieniem.
— Jeśli zapytasz jeszcze o chusteczki, zacznę podejrzewać, że zamierzasz wysłać mnie w podróż z pełną wyprawką.
— Chusteczki masz?
— Sliloh.
— Pytam tylko.
— Mam.
Skinął głową, najwyraźniej usatysfakcjonowany, a ona poprawiła mu kołnierz, który sam przed chwilą zadarł podczas sprawdzania uprzęży.
— Teraz ty jesteś gotowy.
Jeszcze raz spojrzała w stronę chaty.
— Szkoda, że nie mogliśmy pożegnać się z Morag.
— List jej wyjaśni.
— Wyjaśni powód. To nie to samo.
Sliloh nie próbował z tym polemizować. Sam wolałby pożegnać się z Morag osobiście, lecz obecność kolejnych świadków mogła jedynie zwiększyć ryzyko, że ktoś dowie się o ich wyjeździe. Edric zadbał o wszystko, co konieczne, ale nie mógł zagwarantować, że wieść o ich ucieczce nie dotrze do niewłaściwych uszu. Im mniej osób wiedziało o planach, tym lepiej.
— Morag i tak będzie na nas zła — powiedział w końcu.
— Na ciebie.
— Dlaczego na mnie?
— Bo to ty zostawiłeś jej listę napraw.
— A ty zostawiłaś jej trzy niedokończone książki.
— To zupełnie co innego.
— Oczywiście.
Nie odpowiedziała. Wsiadła na konia, a Sliloh pomógł jej ułożyć płaszcz tak, by nie zaczepiał o siodło. Potem sam dosiadł swojego wierzchowca. Nie oglądali się już za siebie, kiedy ruszyli ku zatoce.
Droga prowadziła między niskimi wzgórzami, a nocna cisza sprawiała, że każdy dźwięk wydawał się wyraźniejszy niż za dnia. Słychać było stłumiony stukot kopyt, szelest traw ocierających się o końskie nogi i odległy szum wody. Christine przez dłuższy czas milczała, skupiona na drodze. Dopiero gdy dostrzegli niewielkie światło przy brzegu, rozpoznała miejsce przeprawy.
Przewoźnik wskazany przez Edrica czekał już na nich z łodzią. Był to starszy mężczyzna, który nie zadawał pytań i nie próbował nawiązywać rozmowy. Pomógł im załadować bagaże, a potem ostrożnie wprowadzić konie na pokład. Christine musiała przytrzymać wodze swojego wierzchowca, kiedy łódź zakołysała się na wodzie.
— Spokojnie — mruknęła do zwierzęcia, gładząc je po szyi. — To tylko kilka chwil.
Sliloh stał po drugiej stronie, zajęty swoim koniem. Kiedy spojrzał w jej stronę, zauważył, że zacisnęła palce na wodzach mocniej, niż było to konieczne.
— Wszystko w porządku?
— Tak. Nie przepadam za łodziami, które zachowują się, jakby nie były pewne, czy chcą utrzymać się na wodzie.
— Ta przeprawiała ludzi od wielu lat.
— To nie jest szczególnie przekonujący argument.
— Dla przewoźnika najwyraźniej wystarczający.
Mężczyzna udał, że nie słyszy ich rozmowy. Christine rzuciła Slilohowi spojrzenie, a on odpowiedział jej niewinnym uśmiechem.
Przeprawa trwała krótko. Kiedy łódź zbliżyła się do drugiego brzegu, Christine obejrzała się na Ionię. Nie widziała już chaty ani znajomych ścieżek, tylko ciemny zarys wyspy i kilka odległych świateł. Przez moment miała ochotę poprosić przewoźnika, by zwolnił, choć wiedziała, że nie zmieniłoby to niczego. Sliloh nie ponaglał jej. Stał obok, trzymając wodze i pozwalając jej patrzeć, dopóki łódź nie dotknęła brzegu. Dopiero kiedy przewoźnik odpłynął, wyjął mapę i rozłożył ją na płaskim kamieniu. Wybrana przez niego trasa omijała główny trakt, prowadząc przez wzgórza i rozproszone gospodarstwa. Była dłuższa, ale dawała większą szansę na uniknięcie ludzi, którzy mogliby zapamiętać ich twarze.
— Edric uważa, że ojciec wysłał ludzi również na Mull — powiedział, przesuwając palcem po jednej z dróg. — Jeśli będą sprawdzać przeprawy, możemy natknąć się na nich szybciej, niż zakładaliśmy.
Christine stanęła obok niego i przyjrzała się mapie.
— Czy Anthony wie, że wyjechaliśmy z Iony?
— Jeszcze nie. Ale prędzej czy później się dowie. Edric nie był pewien, jak wiele informacji zdołali już zdobyć, dlatego nie powinniśmy zakładać, że znają wyłącznie miejsce naszego poprzedniego pobytu.
— A jeśli wiedzą więcej?
— Wtedy będziemy musieli odpowiednio zmienić trasę.
— Mówisz o tym tak, jakby chodziło o zmianę drogi do najbliższej wsi.
Sliloh podniósł wzrok.
— Wolę myśleć o tym w ten sposób, niż zastanawiać się nad każdą możliwością, zanim jeszcze się wydarzy.
Christine przez chwilę przyglądała mu się w milczeniu. Znała ten sposób myślenia. Kiedy coś zagrażało ich bezpieczeństwu, Sliloh potrafił odsunąć na bok wszystko inne i skupić się na tym, co należało zrobić. Nie oznaczało to jednak, że nie odczuwał niepokoju. Po prostu rzadko pozwalał mu dojść do głosu.
— Nie rozumiem jednej rzeczy — powiedziała, wskazując na mapę. — Dlaczego twój ojciec chce cię sprowadzić żywego? Po tym wszystkim, co się wydarzyło, mógłby uznać cię za zdrajcę.
Sliloh przesunął palcem wzdłuż zaznaczonej drogi.
— W jego przekonaniu nie jestem zdrajcą. Jestem synem, który popełnił błąd i którego należy sprowadzić do domu, zanim narobi większych szkód.
— A jeśli odmówisz?
— Wtedy będzie próbował znaleźć sposób, żeby odebrać mi możliwość odmowy.
Nie powiedział tego z gniewem. Raczej z chłodną pewnością człowieka, który znał podobne mechanizmy od dzieciństwa. Christine spojrzała na niego, próbując dopasować tę odpowiedź do wspomnień, którymi dzielił się z nią wcześniej. Wiedziała, że jego odejście z domu nie było nagłym buntem. Było końcem czegoś, co rozpadało się w nim od lat.
— Kiedyś myślałeś, że tam wrócisz? — zapytała.
Sliloh złożył mapę, ale nie schował jej od razu.
— Przez długi czas nie dopuszczałem do siebie myśli, że mógłbym nie wrócić. Nawet kiedy już wiedziałem, że nie chcę tam zostać, wciąż próbowałem znaleźć sposób, żeby odejść bez zrywania wszystkiego.
— Nie było takiego sposobu?
— Nie dla mojego ojca. Dla niego lojalność nie miała stopni. Albo należałeś do rodziny, albo występowałeś przeciwko niej.
Christine spuściła wzrok. Znała dworskie rodziny, w których podobne zasady przybierały bardziej wyszukane formy, ukryte pod pozorami obowiązku i tradycji. Wiedziała też, jak trudno było sprzeciwić się ludziom, którzy potrafili przedstawić każdą własną decyzję jako dobro pozostałych.
— Nie chciałabym, żebyś kiedyś pomyślał, że wszystko, co zostawiłeś, było bez znaczenia — powiedziała po chwili.
Sliloh spojrzał na nią.
— Nie myślę tak.
— Dobrze. Bo można nie chcieć wracać do jakiegoś miejsca, a mimo to pamiętać ludzi, którzy w nim zostali.
Przez chwilę przyglądał się jej uważnie. Potem wyciągnął rękę i odsunął z jej policzka kosmyk włosów, który wymknął się spod kaptura.
— Wiem — powiedział cicho.
Nie rozwijał tego tematu. Christine nie potrzebowała, żeby mówił więcej. Wiedziała, że są rzeczy, do których wracał myślami, choć nie chciał o nich rozmawiać. Tak samo jak ona miała wspomnienia, których nie zamierzała mu teraz powierzać. Nie musieli dzielić się każdą myślą, by wiedzieć, że mogą na sobie polegać.
Sliloh ponownie rozłożył mapę.
— Jeśli ruszymy teraz, przed wieczorem dotrzemy do pierwszych gospodarstw.
— A twoja mapa nadal jest doskonała?
— Nie widzę powodu, żeby miało się to zmienić.
— W takim razie mam nadzieję, że teren podziela twoją opinię.
Tym razem uśmiechnął się wyraźniej. Schował mapę i pomógł jej dosiąść konia.

Pierwsze dni podróży wymagały od nich cierpliwości. Sliloh wybierał boczne drogi, zatrzymywał się w miejscach, z których można było obserwować okolicę, i unikał noclegów w pobliżu większych osad. Nie jeździli długo jednym traktem, a kiedy mijali ludzi, starali się nie zwracać na siebie uwagi. Christine szybko przekonała się, że wędrówka z dala od uczęszczanych szlaków oznacza nie tylko dłuższą jazdę, ale też konieczność rezygnacji z wielu wygód. Po kilku godzinach w siodle bolały ją plecy, a zimne posiłki i krótkie postoje zaczynały zlewać się w jeden monotonny ciąg. Nie narzekała często, choć Sliloh i tak potrafił rozpoznać, kiedy zaczynała odczuwać zmęczenie. Zwykle wystarczało, że podczas postoju zsiadał pierwszy, podchodził do niej i wyciągał rękę, zanim zdążyła poprosić o pomoc.

Pewnego razu, kiedy zatrzymali się przy strumieniu, Christine próbowała rozprostować nogi, ale po kilku krokach skrzywiła się z bólu.
— Nie mów nic — uprzedziła, widząc jego spojrzenie.
— Nic nie mówię.
— Właśnie zamierzałeś.
— Zamierzałem zapytać, czy chcesz usiąść.
— To też brzmi podejrzanie.
Sliloh parsknął śmiechem i podał jej bukłak.
— Możemy zrobić dłuższy postój.
— Nie musisz dostosowywać całej drogi do moich nóg.
— Nie dostosowuję całej drogi. Dostosowuję najbliższe pół godziny.
— To bardzo szlachetne z twojej strony.
Usiadła na kamieniu, a on przykucnął obok, by sprawdzić sprzączkę jej buta. Christine oparła dłoń na jego ramieniu, kiedy poprawiał pasek.
— Wiesz, że potrafię sama to zrobić?
— Wiem.
— A jednak robisz to za mnie.
— Bo jesteś zajęta udowadnianiem, że wcale nie bolą cię nogi.
Spojrzała na niego z udawanym oburzeniem, ale nie cofnęła ręki. Kiedy skończył, usiadł obok niej i oparł przedramiona na kolanach. Przez kilka minut słuchali szumu strumienia, a potem Christine zaczęła opowiadać o pewnej damie z dworu, która przez całe przyjęcie próbowała przekonać ją, że jazda konna jest zajęciem nieodpowiednim dla kobiety jej pozycji. Sliloh słuchał z coraz większym rozbawieniem.
— I co jej powiedziałaś?
— Że koń najwyraźniej nie podziela jej opinii.
— To wszystko?
— Nie. Później dodałam, że koń ma lepsze maniery.
Sliloh roześmiał się głośniej, niż zamierzał. Christine uśmiechnęła się z zadowoleniem. Lubiła, kiedy udawało jej się go rozbawić, zwłaszcza w chwilach, gdy zbyt mocno skupiał się na otoczeniu i obowiązkach.
Z czasem zaczęła też zwracać większą uwagę na to, co pokazywał jej podczas postojów. Uczyła się rozpoznawać oznaczenia na mapie, oceniać odległości i dostrzegać ślady, które wcześniej uznałaby za nieistotne. Nie próbowała udawać, że potrafi tropić tak jak on, ale coraz częściej zadawała pytania, a Sliloh cierpliwie wyjaśniał jej to, czego nie wiedziała. Niekiedy sam prosił ją o opinię, zwłaszcza kiedy należało wybrać między dwiema drogami prowadzącymi przez zamieszkane tereny.
Pewnego popołudnia dotarli do gospodarstwa położonego z dala od głównej drogi. Potrzebowali żywności dla siebie i owsa dla koni. Zabudowania były skromne, lecz zadbane, a przy studni pracowała kobieta w średnim wieku. Kiedy Sliloh podszedł, gospodyni odłożyła wiadro i przyjrzała mu się z ostrożnością, która nie umknęła jego uwadze.
— Szukamy czegoś do jedzenia i owsa dla koni — powiedział. — Możemy zapłacić.
Kobieta pokręciła głową.
— Nie mam niczego na sprzedaż.
— Nawet chleba?
— Powiedziałam, że nie mam.
Sliloh skinął głową, podziękował i wrócił w stronę koni. Nie zamierzał nalegać. Christine jednak nie ruszyła za nim. Zsiadła z siodła, zdjęła rękawiczki i podeszła do studni.
— Czy mogłabym zaczerpnąć trochę wody? — zapytała.
Kobieta spojrzała na nią uważniej.
— Studnia jest dla wszystkich.
— Dziękuję. Droga była dłuższa, niż się spodziewaliśmy.
Christine zaczęła napełniać bukłak, nie próbując od razu wracać do sprawy zakupów. Zapytała o pogodę, potem o stan drogi za gospodarstwem. Gospodyni odpowiadała krótko, ale z czasem jej ton stał się mniej nieprzyjazny. Wspomniała o synu, który wracał późno z targu, i o tym, że ostatnie opady znacznie utrudniły mu podróż.
— Musi się pani o niego martwić, skoro wraca po zmroku — zauważyła Christine.
Kobieta westchnęła.
— Nie tylko o niego. Od kilku dni kręcą się tu obcy. Zatrzymują ludzi, wypytują o gospodarstwa. Nie wiadomo, czego chcą.
— Czy ktoś ich zna?
— Nie. Przyjeżdżają, pytają i odjeżdżają. Nie zatrzymują się nigdzie na długo.
Christine odłożyła bukłak.
— Czy pytali również o pani syna?
— Nie bezpośrednio. Ale nie podoba mi się, że wypytują o ludzi, których nawet nie znają.
— Rozumiem. Może warto ostrzec sąsiadów, żeby uważali, wracając z targu.
— Nie chcę robić zamieszania. Wystarczy, że ludzie zaczną mówić, a zaraz każdy będzie się bał wyjść z domu.
— Nie musi pani nikogo straszyć — powiedziała Christine. — Wystarczy ostrzec tych, którzy mogą wracać tą samą drogą. Jeśli rzeczywiście zatrzymują podróżnych, lepiej, żeby wiedzieli o tym wcześniej.
Kobieta przez chwilę przyglądała jej się w milczeniu. Potem spojrzała na konie stojące nieopodal.
— Przyjechała pani z mężem?
Christine odwróciła głowę w stronę Sliloha. Stał przy siodle i udawał, że zajmuje go poprawianie torby, choć od dłuższej chwili słuchał ich rozmowy.
— Tak — odpowiedziała.
— Długa droga przed wami?
— Jeszcze nie wiemy, jak długa.
Gospodyni skinęła głową, jakby ta odpowiedź jej wystarczyła. Po chwili zaprosiła Christine do środka. Nie była już tak nieufna jak wcześniej, a kiedy kobieta wróciła na podwórze, niosła bochenek chleba, kawałek sera i niewielki worek owsa. Sliloh spojrzał na pakunek, a potem na Christine.
— Nie miała niczego na sprzedaż.
— Najwyraźniej zmieniła zdanie.
— Co ją przekonało?
Christine umieściła pakunek przy siodle.
— Nie pytałam jej o to, czego potrzebujemy. Najpierw chciała wiedzieć, czy można nam zaufać.
— I uznała, że można?
— Uznała, że nie stanowimy dla niej zagrożenia. To niezupełnie to samo.
Sliloh przyglądał jej się przez chwilę, po czym podał jej wodze.
— Dobrze sobie poradziłaś.
— Wiem.
Uniósł brwi, a ona uśmiechnęła się niewinnie.
— Nie musisz za każdym razem udawać, że jesteś zaskoczony.
— Nie jestem zaskoczony.
— Oczywiście, że nie.
Ruszyli dalej. Christine opowiedziała mu o obcych mężczyznach, którzy pojawiali się w okolicy. Nie potrafiła podać ich liczby ani opisać wyglądu, ale zapamiętała, że gospodyni wspomniała o dobrych koniach i o tym, że podróżni nie zatrzymywali się na długo. Sliloh wysłuchał jej uważnie, po czym zmienił nieco kierunek jazdy, tak by nie przejeżdżać przez kolejne gospodarstwa położone przy tej samej drodze.
— Myślisz, że to ludzie twojego ojca? — zapytała Christine.
— Możliwe. Nie mamy jednak pewności.
— Gospodyni nie wyglądała na kogoś, kto lubi rozpowiadać plotki.
— Właśnie dlatego warto potraktować jej słowa poważnie.
— Czyli dobrze, że nie zignorowałeś mojej rozmowy.
— Nie przypominam sobie, żebym kiedykolwiek ignorował twoje rozmowy.
— Czasami jesteś bardzo zajęty udawaniem, że ich nie słuchasz.
— To zupełnie co innego.
Christine roześmiała się cicho, a Sliloh spojrzał na nią z rozbawieniem.
Wieczorem zatrzymali się w niewielkim zagajniku. Ogień palił się słabo, osłonięty od wiatru kamieniami, a konie skubały trawę w pobliżu. Christine rozłożyła płaszcz na ziemi i usiadła obok Sliloha, który właśnie kroił ser. Podał jej nóż, żeby mogła podzielić chleb, a ona odłamała większy kawałek i położyła go na jego dłoni.
— To dla ciebie.
— Dlaczego większy?
— Bo przez cały dzień zajmowałeś się końmi, drogą i mapą. Musisz mieć siłę.
— A ty przez cały dzień rozmawiałaś z ludźmi.
— To znacznie mniej męczące.
— Zależy od ludzi.
Christine uśmiechnęła się i oparła plecami o pień drzewa. Przez chwilę jedli w milczeniu, aż w końcu przypomniała sobie pierwsze tygodnie na Ionie.
— Pamiętasz, jak Morag próbowała nauczyć mnie rozpoznawać zioła?
Sliloh uniósł wzrok znad jedzenia.
— Pamiętam, że po godzinie przyniosłaś jej koszyk pełen roślin, których nie chciała nawet dotykać.
— Nie wiedziałam, że ta jedna jest trująca.
— Powiedziała ci to trzy razy.
— Za każdym razem używała innej nazwy.
— Bo były to trzy różne rośliny.
— Nie musisz tak dokładnie pamiętać wszystkiego.
— Trudno zapomnieć, jak próbowałaś przekonać Morag, że skoro wszystkie wyglądają podobnie, to nie może mieć do ciebie pretensji.
Christine roześmiała się, zasłaniając usta dłonią.
— Była cierpliwa.
— Z tobą? Niezwykle.
— Z tobą również. Choć podejrzewam, że tylko dlatego, że nie mogła cię wyrzucić z własnego domu.
— Próbowała.
— Kiedy?
— Pierwszego dnia, kiedy naprawiałem furtkę.
— Nie naprawiałeś jej. Próbowałeś.
— To bardzo istotna różnica.
— Dla Morag z pewnością.
Sliloh pokręcił głową, ale nie przestawał się uśmiechać. Christine obserwowała go przez chwilę, zadowolona, że udało jej się przywołać wspomnienie, które nie wiązało się z pościgiem ani koniecznością ucieczki. Na Ionie zdarzały się dni, kiedy mogli zapomnieć, że się ukrywają. Nie na długo, ale wystarczająco, by zwyczajna codzienność zaczęła wydawać się czymś, czego można się jeszcze spodziewać.
— Myślisz, że Morag będzie zła, kiedy przeczyta list? — zapytała.
— Będzie.
— Na nas oboje?
— Na mnie bardziej.
— To sprawiedliwe.
Sliloh odłożył nóż i sięgnął po mapę, ale Christine zatrzymała go pytaniem:
— Myślisz, że powinniśmy byli powiedzieć jej więcej?
— O czym?
— O powodach, dla których musieliśmy się ukrywać. Nie o wszystkim. Ale wiedziała, że nie jesteśmy zwykłymi podróżnymi, i mimo to pozwoliła nam zostać.
— Właśnie dlatego nie chciałem jej w to wciągać.
— Nie twierdzę, że powinniśmy byli postąpić inaczej. Zastanawiam się tylko, czy czasami nie odbieramy ludziom prawa do podjęcia własnej decyzji, tłumacząc to ich bezpieczeństwem.
Sliloh nie odpowiedział od razu. Przesunął dłonią po złożonej mapie.
— W moim domu nikt nie pytał, czy ktoś chce ponosić konsekwencje decyzji ojca. Po prostu się je ponosiło. Może dlatego mam trudność z wyobrażeniem sobie, że można komuś powiedzieć prawdę i pozwolić mu samemu zdecydować.
— To nie znaczy, że zawsze musisz wybierać za innych.
— Nie. Ale nie znaczy też, że każda prawda powinna zostać wypowiedziana.
Christine skinęła głową. Nie zgadzała się z nim całkowicie, lecz nie zamierzała wymuszać porozumienia. Wiedziała, że oboje patrzą na tę sprawę z innych miejsc i że żadna z tych perspektyw nie musi być całkowicie błędna.
— Morag i tak pewnie uznała, że jesteśmy nieznośni — powiedziała po chwili.
— Ciebie lubiła.
— Ciebie też.
— Mnie tolerowała.
— To znacznie więcej, niż możesz oczekiwać od większości ludzi.
Sliloh parsknął śmiechem i tym razem nie wrócił do mapy. Zamiast tego wyciągnął rękę, przyciągnął Christine bliżej i objął ją ramieniem. Oparła głowę o jego bark, wciąż trzymając w dłoni niedojedzony kawałek chleba.
— Zostawiasz okruszki na moim płaszczu — zauważył.
— To twój płaszcz.
— Właśnie dlatego zwracam uwagę.
— W takim razie następnym razem możesz usiąść dalej.
— Nie sądzę, żeby to rozwiązało problem.
Christine roześmiała się, a on podszedł do niej i przykucnął, żeby pomóc jej rozmasować obolałą kostkę. Nie protestowała. Po chwili położyła dłoń na jego karku, przesuwając palcami po krótkich włosach.
— Ty też powinieneś odpocząć — powiedziała.
— Za chwilę.
— Mówisz tak od kilku godzin.
— Bo od kilku godzin mamy coś do zrobienia.
— A teraz już nie mamy.
Sliloh uniósł na nią wzrok, ale nie odpowiedział. Zamiast tego oparł na moment czoło o jej kolano. Christine pogładziła go po włosach. Ten gest trwał krótko, niemal niezauważalnie, lecz wystarczył, by napięcie w jego ramionach nieco zelżało.
Wkrótce Christine położyła się i zasnęła. Sliloh jeszcze przez jakiś czas sprawdzał otoczenie, a potem wrócił do mapy. Niepokoiła go myśl, że ludzie Anthony'ego mieli już jego rysunek. Do tej pory mogli jedynie szukać śladów, wypytywać o młodego mężczyznę, który opuścił rodzinny dom. Teraz wiedzieli, jak wyglądał. Wiedzieli też, że nie podróżował sam.

Kiedy Christine obudziła się w środku nocy, w izbie panował półmrok. Sliloh nadal siedział przy wejściu, pochylony nad mapą. Światło niewielkiej lampy padało na jego dłonie i fragment pergaminu. Przez chwilę obserwowała go w milczeniu, zanim wstała, wzięła koc i podeszła do niego.
— Jeśli będziesz tak długo wpatrywał się w tę mapę, w końcu zacznie się przesuwać z litości — powiedziała, okrywając mu ramiona.
Sliloh uniósł głowę.
— Obudziłem cię?
— Nie. Sama się obudziłam.
— Powinnaś spać.
— Zamierzałam. Ale skoro już tu siedzę, możesz mi wyjaśnić, dlaczego od godziny patrzysz na tę samą drogę.
— Próbuję znaleźć przejście, które pozwoli nam ominąć dolinę.
Christine usiadła obok niego. Przyjrzała się mapie, choć oznaczenia wciąż sprawiały jej trudność. Oparła ramię o jego ramię i wskazała niewielką linię biegnącą wzdłuż wzgórz.
— Ta droga prowadzi do dawnej karczmy?
— Prowadziła. Nie ma jej na nowszych mapach.
— Może została zburzona.
— Albo przestała być używana.
— W takim razie szkoda, że nie możemy jej odwiedzić. Po kilku dniach jedzenia zimnego chleba zaczynam doceniać nawet najgorsze jedzenie, jakie podawano na dworze.
— Nie przypominam sobie, żebyś kiedykolwiek narzekała na dworską kuchnię.
— Bo miałam dobre maniery.
— A teraz?
— Teraz jestem na tyle daleko od dworu, że mogę przyznać, iż niektóre potrawy wyglądały lepiej, niż smakowały.
Sliloh odłożył mapę i oparł się plecami o ścianę.
— Pamiętam pewną ucztę, na której przez pół wieczoru próbowałaś przekonać mnie, że nie wolno odmawiać kolejnego dania.
— Ponieważ nie wolno było.
— Byłem przekonany, że jeśli zjem jeszcze jedną porcję, nie będę w stanie wstać od stołu.
— A jednak wstałeś.
— Tylko dlatego, że powiedziałaś, iż jeśli zostanę, będziesz musiała wrócić sama.
Christine roześmiała się cicho.
— Nie sądziłam, że potraktujesz to tak poważnie.
— W tamtym czasie nie wiedziałem jeszcze, kiedy żartujesz.
— A teraz?
— Teraz zwykle wiem. Choć nie zawsze jestem pewien, czy powinienem się z tego cieszyć.
— Powinieneś. Mam znacznie lepsze żarty niż wtedy.
— Tego nie powiedziałem.
Szturchnęła go lekko ramieniem. Sliloh ujął jej dłoń i przytrzymał ją przez chwilę, przesuwając kciukiem po jej palcach. Nie spieszyli się z powrotem do rozmowy. Wspomnienie tamtej uczty przywołało kolejne: salę, muzykę i długie rozmowy, które Christine musiała prowadzić, choć wolałaby spędzić czas gdzie indziej. Sliloh pamiętał przede wszystkim potrawy, których nazw nie potrafił wymówić, i jej rozbawienie, kiedy próbował udawać, że zna dworskie zwyczaje lepiej, niż było w rzeczywistości.
— Byłeś wtedy bardzo niezadowolony — przypomniała.
— Byłem głodny.
— Przecież jadłeś.
— Jadłem to, co mi podawano. To nie znaczy, że mi smakowało.
— Mogłeś powiedzieć.
— Tobie?
— Tak.
— Wtedy jeszcze nie wiedziałem, czy mogę.
Christine odwróciła głowę i spojrzała na niego uważniej. Nie było w jego głosie żalu, raczej zwykłe stwierdzenie faktu. Pamiętała, jak wiele czasu zajęło im poznanie się naprawdę. Na początku każde z nich pilnowało własnych granic, a rozmowy często zatrzymywały się tam, gdzie zaczynały się sprawy osobiste. Teraz potrafili siedzieć obok siebie w milczeniu, nie zastanawiając się, czy druga osoba ma coś do powiedzenia.
— A teraz możesz mi powiedzieć, kiedy coś ci nie smakuje — oznajmiła. — Oszczędzi nam to wielu niepotrzebnych posiłków.
— To bardzo hojna propozycja.
— Staram się.
Sliloh uśmiechnął się i przymknął oczy. Zmęczenie, które przez cały dzień trzymał na uboczu, wreszcie zaczynało brać nad nim górę. Christine zauważyła, jak powoli opadają mu ramiona. Przesunęła się bliżej, a on po chwili oparł głowę na jej ramieniu. Nie była to wygodna pozycja, ale żadne z nich nie próbowało jej zmieniać.
— Powinieneś jednak trochę pospać — szepnęła.
— Wiem.
— To dobrze. Przynajmniej jedno z nas zachowało rozsądek.
— Nie przesadzaj.
— Nie zamierzam. Ktoś musi pilnować, żebyś nie próbował rozwiązać całej drogi przed świtem.
Nie odpowiedział. Jego oddech stopniowo się wyrównał, a dłoń, którą wcześniej przytrzymywał mapę, spoczęła na jej kolanie. Christine pozostała nieruchomo jeszcze przez jakiś czas, słuchając wiatru za ścianami młyna. Wiedziała, że Sliloh nie zasnąłby tak łatwo, gdyby nie czuł się przy niej bezpiecznie. Nie musiała go o to pytać ani przypominać mu, że może odpocząć. Po prostu siedziała obok, pozwalając mu na chwilę przestać myśleć o drodze, ludziach Anthony'ego i wszystkim, co mogło wydarzyć się następnego dnia.
Obudziła się później niż on. Sliloh zdążył już sprawdzić otoczenie i przygotować konie. Mapa leżała złożona obok ich bagaży, a koc, którym okryła go w nocy, był starannie ułożony na posłaniu. Kiedy weszła do głównej izby, podniósł wzrok znad torby.
— Dzień dobry.
— Która godzina?
— Wystarczająco późna, żebyś przestała udawać, że jeszcze śpisz.
— Nie udaję. Po prostu nie widzę powodu, żeby wstawać przed świtem, skoro i tak nie zamierzasz mnie obudzić.
— Nie chciałem.
— To bardzo rozsądne z twojej strony.
Podeszła do niego i sięgnęła po kubek z wodą. Sliloh podał jej go, zanim zdążyła poprosić. Wypiła kilka łyków, a potem poprawiła płaszcz.
— Jak daleko do następnej osady?
— Jeśli utrzymamy tempo, dotrzemy tam przed południem. Nie zatrzymamy się jednak na głównym trakcie.
— Rozumiem.
— Chciałbym sprawdzić jeszcze jedną drogę. Na mapie wygląda na starszą, ale może prowadzić przez las.
Christine podeszła do niego i przyjrzała się pergaminowi. Tym razem bez trudu odnalazła dolinę, którą poprzedniego wieczoru wskazywał Sliloh, oraz ścieżkę biegnącą na północ od niej.
— Jeśli pójdziemy tędy, będziemy musieli przeprawić się przez strumień — zauważyła.
— Tak. Nie wiem, czy po ostatnich opadach da się go przejść.
— Gospodyni z zajazdu wspominała o uszkodzonym moście. Może właśnie dlatego tamci pytali o zachodnią przeprawę. Jeśli most jest nieczynny, mogą szukać innego przejścia.
Sliloh przyjrzał się mapie jeszcze raz, po czym przesunął palcem ku północnej ścieżce.
— Sprawdzimy ją. Jeśli strumień okaże się zbyt wysoki, zawrócimy.
— A jeśli będzie można go przejść?
— Zaoszczędzimy trochę czasu.
— W takim razie mam nadzieję, że tym razem twoja mapa okaże się równie dobra, jak twierdzisz.
— Zaczynam podejrzewać, że nie ufasz moim mapom.
— Ufam. Nie ufam tylko twojej ocenie ich doskonałości.
Sliloh złożył pergamin i schował go do torby.
— Będę musiał jakoś z tym żyć.
— Jestem pewna, że sobie poradzisz.
Spakowali rzeczy i opuścili młyn. Poranek był chłodny, a nad trawą unosiła się cienka warstwa mgły. Sliloh sprawdził jeszcze raz okolicę, po czym ruszyli ku wzgórzom. Przed nimi pozostawała długa droga, a ludzie Anthony'ego wciąż podążali ich śladem. Tym razem jednak nie jechali wyłącznie według planu Sliloha. Christine zaczynała rozumieć, jak odczytywać mapę i jak łączyć informacje zdobyte podczas rozmów z tym, co widzieli na szlaku. Nie zastępowało to doświadczenia wojownika, ale pozwalało jej dostrzegać rzeczy, które mogły umknąć komuś skupionemu przede wszystkim na zagrożeniu.
Sliloh ruszył obok niej. Kiedy droga zwęziła się między wzgórzami, zwolnił, by mogli jechać ramię w ramię. Christine spojrzała na niego, a potem na ścieżkę przed nimi. Nie wiedzieli, gdzie spędzą kolejną noc ani jak długo uda im się pozostać poza zasięgiem ludzi Anthony'ego. Wiedzieli tylko, że muszą jechać dalej. Za nimi został młyn, przed nimi zaś rozciągał się nieznany kraj, w którym każde kolejne schronienie mogło okazać się tylko tymczasowe.


Deszcz zaczął padać jeszcze przed południem i z każdą godziną przybierał na sile. Początkowo drobne krople osiadały na płaszczach i końskich grzywach, lecz wkrótce droga zamieniła się w grząską, błotnistą ścieżkę, a nisko zawieszone chmury przesłoniły niemal całe niebo. Sliloh prowadził konia nieco wolniej niż zwykle, uważnie obserwując teren. Woda spływała po jego włosach i karku, a mokry płaszcz ciążył mu na ramionach. Christine siedziała za nim, szczelnie otulona własnym okryciem, starając się nie poruszać zanadto, kiedy koń pokonywał kolejne nierówności.
— Jeśli tak dalej pójdzie, będziemy musieli nauczyć się pływać — zauważyła, kiedy koń z trudem wydostał kopyto z głębokiej kałuży.
— To akurat nie powinno być trudne. Wystarczy nie próbować płynąć w ubraniu.
— Bardzo cenna rada. Szkoda, że nie udzieliłeś mi jej przed wyruszeniem.
— Wtedy nie miałbym okazji się nią popisać.
Christine uśmiechnęła się pod nosem i poprawiła kaptur. Przez chwilę jechali w milczeniu, wsłuchując się w miarowy stukot kopyt i szum deszczu. Sliloh od czasu do czasu oglądał się przez ramię, sprawdzając, czy Christine nie przemarzła, choć za każdym razem robił to tak dyskretnie, jakby wcale nie zamierzał pytać. Znała już ten zwyczaj i nie zamierzała mu go odbierać. W końcu jednak, gdy droga zaczęła piąć się w górę, pochyliła się nieco bliżej jego ucha.
— Jeśli będziemy tak podróżować jeszcze kilka dni, chyba będę musiała przyznać, że twoje pomysły na wspólne życie są wyjątkowo romantyczne.
— Nie przypominam sobie, żebym obiecywał ci wygody.
— Nie obiecywałeś też deszczu.
— Tego akurat nie mogłem zagwarantować.
— A ślub? Też nie możesz zagwarantować?
Odwrócił głowę na tyle, by spojrzeć na nią kątem oka.
— Zaczynasz stawiać coraz trudniejsze warunki.
— Muszę dbać o swoją przyszłość.
— W takim razie powinnaś była wybrać kogoś z większym majątkiem.
— Niestety, za późno. Przyzwyczaiłam się do ciebie.
Nie odpowiedział od razu, ale Christine dostrzegła uśmiech, który przemknął mu po twarzy. Nie był to uśmiech człowieka, który zapomniał o niebezpieczeństwie. Raczej drobna chwila wytchnienia, na którą oboje pozwalali sobie coraz rzadziej.
Późnym popołudniem znaleźli schronienie w niewielkiej osadzie położonej na skraju rozległych pastwisk. Nie była zaznaczona na mapie, którą zabrał Sliloh, a kilka rozrzuconych gospodarstw sprawiało wrażenie odciętych od reszty świata. Przy jednej z zagród zauważyli starszego mężczyznę naprawiającego ogrodzenie. Sliloh zatrzymał konia w odpowiedniej odległości, nie podjeżdżając zbyt blisko, i poprosił o możliwość przeczekania deszczu. Mężczyzna przyjrzał im się podejrzliwie, zwłaszcza Christine, której ubiór i sposób mówienia zdradzały pochodzenie zupełnie inne niż to, do którego przywykł wśród okolicznych mieszkańców. Nieufność ustąpiła jednak po kilku minutach rozmowy. Christine nie wypytywała o drogę ani o ludzi, których można było spotkać w okolicy. Zamiast tego zainteresowała się starym gospodarstwem, stanem pastwisk i kulawą owcą, którą mężczyzna próbował odseparować od reszty stada. Słuchała uważnie jego narzekań, nie przerywała, a kiedy opowiedział jej o zmarłej żonie, nie próbowała pocieszać go pustymi słowami. Zwyczajnie pozwoliła mu mówić. Sliloh obserwował tę rozmowę z pewnym rozbawieniem, bo wiedział, że Christine potrafiła zdobyć czyjąś sympatię szybciej, niż on zdołałby ocenić, czy rozmówca nosi przy sobie nóż. Ostatecznie gospodarz zgodził się udostępnić im miejsce w stodole. Nie była to wygodna kwatera, ale dach nie przeciekał, a w kącie leżało wystarczająco dużo suchej słomy, by można było ułożyć posłanie. Mężczyzna przyniósł im również miskę gorącej zupy i kawałek chleba, odmawiając przyjęcia dodatkowych pieniędzy. Christine podziękowała mu z taką serdecznością, że Sliloh uznał za rozsądniejsze nie wspominać, iż jeszcze przed chwilą gospodarz patrzył na nich, jakby zamierzał wyrzucić ich za bramę.
Kiedy zostali sami, Sliloh sprawdził jeszcze wejście do stodoły i obejrzał okolicę przez szczelinę w deskach. Dopiero potem usiadł obok Christine. Przez chwilę jedli w milczeniu, zmęczeni całym dniem podróży. Deszcz bębnił o dach, a gdzieś za ścianą stodoły zwierzęta poruszały się niespokojnie w swoich zagrodach.
— Nie musiałeś płacić mu za jedzenie — powiedziała Christine, odkładając miskę. — Wyglądał na zadowolonego, że może nam pomóc.
— I dlatego nie zapłaciłem mu za jedzenie. Zostawiłem pieniądze za nocleg.
— Oczywiście, że to rozróżniłeś.
— Ktoś w tej podróży musi pilnować rachunków.
— W takim razie powinieneś oddać mi kontrolę nad naszymi wydatkami. Mam większe doświadczenie w prowadzeniu domu.
— Nie wątpię. Ale obawiam się, że po tygodniu kupiłabyś zasłony do tej stodoły.
— Zależy od koloru słomy.
Roześmiał się cicho i odsunął miskę. Przez moment wyglądał na człowieka, który mógłby zostać w tym miejscu na dłużej, gdyby tylko świat nie przypominał mu co kilka godzin, że nie mają takiego wyboru.
Później, kiedy Christine układała posłanie, wróciła myślami do Edrica. Nie mówiła o nim często, a wiedza, którą posiadała, była ograniczona do kilku rozmów i tego, co sama zdołała zaobserwować. Wiedziała, że pomógł im na Jurze i że odwrócił się od własnej rodziny, ale nie znała wszystkich powodów ani wydarzeń, które do tego doprowadziły.
— Myślisz, że Edricowi udało się odwrócić ich uwagę? — zapytała.
Sliloh, który właśnie zdejmował mokry płaszcz, na moment znieruchomiał.
— Jeśli ktoś potrafi sprawić, żeby ludzie szukali go tam, gdzie go nie ma, to właśnie on.
— Brzmi, jakbyś mówił z doświadczenia.
— Znam go wystarczająco długo.
— Ufasz mu?
Nie odpowiedział od razu. Usiadł obok niej i zaczął rozwiązywać rzemień przy rękawie.
— Ufam temu, co zrobił. Nie oznacza to, że wiem, co zrobi dalej.
Christine przyjęła tę odpowiedź bez dalszych pytań. Nie chciała wymuszać na nim zwierzeń, których sam jeszcze nie potrafił uporządkować. Wiedziała jednak, że obecność Edrica miała dla niego znaczenie większe, niż chciał przyznać. Był jednym z niewielu ludzi z tamtego świata, których Sliloh nie skreślił całkowicie.
Noc minęła spokojnie. Dopiero nad ranem, kiedy deszcz ucichł, Christine zasnęła głębiej, a sen przeniósł ją w miejsce, którego nie potrafiła później rozpoznać. Stała na kamienistym zboczu, pośród dymu i popiołu. Powietrze było ciężkie, pełne zapachu spalonego drewna i czegoś jeszcze, czego nie umiała nazwać. W dole rozciągało się pole bitwy, choć nie widziała wyraźnie walczących ludzi. Dostrzegała jedynie poruszające się sylwetki, błyski stali i ciemne sztandary łopoczące na wietrze. Jeden z nich znajdował się bliżej niż pozostałe. Na materiale widniał fragment znaku: trzy ostre linie zbiegające się ku górze, przypominające część rozszczepionej korony. Christine próbowała dostrzec więcej, lecz dym przesłaniał pozostałą część symbolu. Wtedy usłyszała potężny łoskot. Nad polem bitwy pojawił się smok o czarnych łuskach, rozpostarte skrzydła przecinały zasnute dymem niebo. Przez krótką chwilę leciał wysoko ponad walczącymi, aż coś uderzyło go z boku. Jego ciało szarpnęło się gwałtownie, skrzydła straciły rytm, a smok zaczął opadać. Próbował jeszcze odzyskać wysokość, lecz jego lot stawał się coraz bardziej nierówny. W końcu zniknął za linią skalistego wzniesienia.
Christine obudziła się gwałtownie, z sercem bijącym zbyt szybko jak na spokojny poranek. Przez kilka sekund nie potrafiła odróżnić dźwięków snu od rzeczywistości. Dopiero widok drewnianych belek nad głową i szarego światła wpadającego przez szczeliny przypomniał jej, gdzie się znajduje. Sliloh spał obok, odwrócony do niej plecami. Nie chciała go budzić, ale sen nie pozwalał jej ponownie zamknąć oczu. Kiedy wreszcie się poruszył, zauważył, że siedzi oparta o ścianę i wpatruje się w pustą przestrzeń.
— Zły sen? — zapytał, przecierając twarz dłonią.
Christine skinęła głową.
— Była bitwa. Nie wiem gdzie ani między kim. Widziałam ludzi, sztandary i smoka. Czarnego, bardzo dużego. Coś go trafiło. Zaczął spadać, ale nie widziałam, co stało się później.
Sliloh usiadł i spojrzał na nią uważniej.
— Widziałaś, kto go zaatakował
— Nie. Wszystko było zasnute dymem. Zapamiętałam tylko jeden ze sztandarów. Był na nim jakiś znak. Trzy ostre linie zbiegające się u góry. Jak fragment korony, ale nie wiem, co oznaczał.
— Czy to coś, co już kiedyś widziałaś?
— Nie przypominam sobie.
Nie naciskał. Wiedział, że jej sny nie zawsze dawały się wyjaśnić, a próby odnalezienia w nich odpowiedzi często prowadziły donikąd. Nie chciał też, by zaczęła traktować każdy obraz jak ostrzeżenie, którego musi za wszelką cenę rozszyfrować.
— Może to tylko fragment czegoś, co widziałaś wcześniej — powiedział w końcu. — Czasem umysł składa rzeczy, których sami nie pamiętamy.
— Możliwe.
— A jeśli nie, będziemy się martwić, kiedy dowiemy się czegoś więcej.
Christine spojrzała na niego z wdzięcznością. Nie próbował jej przekonywać, że sen nic nie znaczył. Nie obiecywał również, że wszystko będzie dobrze. Po prostu zostawiał jej miejsce na niepewność.

Dwa kolejne dni minęły bez większych przeszkód. Podróżowali bocznymi drogami, omijając większe osady i trakty, na których najłatwiej było spotkać ludzi podróżujących w grupach. Sliloh wybierał trasy prowadzące przez wzgórza i skraje lasów, starając się unikać miejsc, w których mogliby zostać zauważeni z daleka. Christine pilnowała zapasów i rozmawiała z ludźmi, kiedy musieli zatrzymać się po żywność. Nie zawsze było łatwo. W jednej z osad kobieta sprzedająca chleb zbyt długo przyglądała się ich ubraniom, a w innej mężczyzna próbował wypytywać, dokąd zmierzają. Christine odpowiadała spokojnie, nie wdając się w szczegóły, podczas gdy Sliloh trzymał się nieco z boku i obserwował otoczenie.

Trzeciego dnia dotarli do niewielkiej doliny, przez którą prowadziła wąska droga między stromymi zboczami. Po jednej stronie ciągnął się gęsty zagajnik, po drugiej kamienista ściana opadała ku płytkiemu strumieniowi. Sliloh zwolnił, gdy tylko dostrzegł ślady kopyt na mokrej ziemi. Było ich zbyt wiele, by należały do przypadkowych podróżnych, a część odcisków wskazywała, że konie zatrzymały się niedawno.
— Zatrzymaj się — powiedział cicho.
Christine natychmiast przestała poprawiać torbę przy siodle.
Sliloh zsiadł z konia i przykucnął przy drodze. Dotknął palcami jednego ze śladów, potem spojrzał w stronę zagajnika. Nie podobało mu się to, co widział. Ślady prowadziły w dół doliny, ale część z nich zawracała i znikała między drzewami. Ktoś próbował zatrzeć kierunek, w którym poruszała się grupa.
— Zawracamy? — zapytała Christine.
— Za późno.
Z lasu dobiegł trzask gałęzi. Chwilę później na drodze pojawiło się trzech jeźdźców, a za nimi kolejni, wyłaniający się spomiędzy drzew. Dwóch ludzi wyszło na kamieniste zbocze po przeciwnej stronie, odcinając im drogę powrotu. Sliloh błyskawicznie ocenił ich położenie. Było ich co najmniej ośmiu, może więcej. Nie wszyscy mieli łuki, ale kilku trzymało kusze. Nie wyglądali na przypadkowych rabusiów. Poruszali się zbyt pewnie, a ich rozmieszczenie było przemyślane.
— Zostań za mną — rzucił do Christine.
Nie zdążyła odpowiedzieć. Jeden z mężczyzn uniósł rękę, dając pozostałym znak, by się zatrzymali.
— Nie musicie tego utrudniać — powiedział. — Chcemy tylko, żebyście pojechali z nami.
— W takim razie wybraliście niewłaściwych podróżnych — odparł Sliloh.
Mężczyzna uśmiechnął się bez cienia rozbawienia.
— Nie sądzę.
W tej samej chwili kusznik na zboczu podniósł broń. Sliloh szarpnął wodze, zmuszając konia do gwałtownego zwrotu. Bełt przeleciał tuż obok jego ramienia i uderzył w skałę. Zanim napastnicy zdążyli ponownie wycelować, Sliloh uderzył piętami w boki konia i ruszył wprost na trzech jeźdźców blokujących drogę. Nie próbował przedzierać się przez ich środek. W ostatniej chwili skręcił w stronę strumienia, zmuszając pierwszego z przeciwników do odsunięcia się, a drugiego do gwałtownego ściągnięcia wodzy. Ich konie niemal zderzyły się bokami. Sliloh wykorzystał zamieszanie, przemknął obok nich i dopiero wtedy zeskoczył z siodła, lądując na kamienistym brzegu. Wiedział, że na koniu będzie łatwym celem dla kuszników, a w wąskim przejściu między skałami przewaga liczebna przeciwników zacznie działać na jego niekorzyść.
— W górę! — krzyknął do Christine, wskazując wąską ścieżkę prowadzącą na zbocze. — Nie zatrzymuj się!
Nie czekał, aż zobaczy, czy go posłuchała. Odwrócił się w stronę pierwszego napastnika, który zeskoczył z konia i ruszył na niego z mieczem. Sliloh uniknął szerokiego cięcia, uderzył przeciwnika rękojeścią w twarz, a następnie wykorzystał jego zachwianie, by pchnąć go na kolejnego mężczyznę. Nie walczył siłą. Każdy ruch miał swój cel, a każde cofnięcie było próbą zmuszenia przeciwnika do wejścia w miejsce, w którym trudniej było mu użyć broni. W pewnym momencie dwóch napastników ruszyło jednocześnie. Sliloh cofnął się ku zwężeniu między skałami, gdzie nie mogli otoczyć go z obu stron. Pierwszy zamachnął się zbyt szeroko. Sliloh zablokował jego ostrze, obrócił nadgarstek i wytrącił mu miecz, po czym uderzył go barkiem w pierś. Drugi zdążył dosięgnąć go płazem broni w ramię, ale Sliloh odpowiedział szybkim cięciem, zmuszając go do odwrotu. Nie próbował dobijać rannych. Wiedział, że liczy się czas, a każdy kolejny przeciwnik, który dołączał do walki, zmniejszał jego szanse. Christine jednak nie oddaliła się daleko. Wspięła się na niewielki skalny występ, skąd mogła obserwować zarówno drogę, jak i miejsce, w którym Sliloh odpierał atak. Serce waliło jej w piersi, a dłonie drżały, kiedy dostrzegła kolejnego napastnika obchodzącego skały od przeciwnej strony. Nie szedł na nią. Kierował się prosto ku Slilohowi, który był zajęty dwoma przeciwnikami przed sobą i nie widział nadchodzącego zagrożenia. Christine cofnęła się odruchowo, szukając czegokolwiek, czym mogłaby się bronić. Przy ścieżce leżała gruba, odłamana gałąź, częściowo przysypana mokrymi liśćmi. Chwyciła ją obiema rękami. Była cięższa, niż się spodziewała, a jej nierówny koniec ciążył ku ziemi, ale nie miała czasu szukać niczego lepszego. Kiedy napastnik znalazł się tuż za Slilohem, Christine uderzyła gałęzią w jego przedramię. Nie zdołała go powalić, ale cios wystarczył, by ostrze, które unosił, ześlizgnęło się z zamierzonej linii. Mężczyzna odwrócił się gwałtownie, zaskoczony, że ktokolwiek odważył się stanąć mu na drodze. Christine cofnęła się, unosząc gałąź przed sobą.
— Od niego z daleka! — krzyknęła.
Napastnik zaklął i ruszył na nią. Nie czekała, aż do niej dotrze. Uderzyła ponownie, tym razem na oślep, celując w jego twarz. Mężczyzna zasłonił się ramieniem, a gałąź pękła z suchym trzaskiem. To nie wystarczyło, by go powstrzymać, ale kupiło Slilohowi kilka sekund. Usłyszał krzyk Christine, odwrócił głowę i natychmiast zrozumiał, co się stało.
— Christine, odsuń się!
Zanim napastnik zdążył ją dosięgnąć, Sliloh rzucił się w jego stronę. Uderzył go barkiem, odpychając od ścieżki, a potem jednym szybkim ruchem wytrącił mu broń. Mężczyzna upadł na kamienie. Sliloh chciał od razu wrócić do walki, ale przez ułamek sekundy zatrzymał się przy Christine.
— Miałaś uciekać.
— Nie zauważyłeś go.
— Właśnie dlatego miałaś uciekać.
— Możemy się o to pokłócić później?
Nie zdążył odpowiedzieć. Z lewej strony nadbiegł kolejny przeciwnik. Sliloh odepchnął Christine za skalny występ i przyjął na miecz pierwsze uderzenie. Tym razem napastnik nie walczył chaotycznie. Był ostrożniejszy, trzymał dystans i czekał na błąd. Sliloh nie zamierzał mu go dać. Cofnął się o krok, pozornie ustępując pola, po czym nagle zmienił kierunek i uderzył w bok przeciwnika. Mężczyzna zdołał zasłonić się tarczą, ale stracił równowagę na mokrych kamieniach. Sliloh wykorzystał ten moment, by kopnięciem odsunąć go od siebie. Christine nie miała już gałęzi. Został jej jedynie krótki, poszarpany kawałek drewna, który trzymała w dłoni. Zobaczyła, że kolejny z napastników próbuje zajść Sliloha od strony strumienia. Tym razem nie ruszyła prosto na niego. Zamiast tego podniosła z ziemi kamień i rzuciła nim w jego stronę. Trafiła go w ramię. Mężczyzna odwrócił się z wściekłością, a Christine natychmiast cofnęła się za występ skalny, zmuszając go, by ruszył za nią. Nie chciała walczyć z nim sam na sam. Chciała odciągnąć go od Sliloha, choćby na kilka chwil.
— Tutaj! — zawołała, gdy napastnik zawahał się, próbując odnaleźć ją wzrokiem.
Mężczyzna ruszył w jej stronę, ale po kilku krokach poślizgnął się na mokrym zboczu. Christine odskoczyła, a on runął na kolano. Nie czekała, by zobaczyć, czy wstanie. Pobiegła w stronę miejsca, gdzie leżał spłoszony koń jednego z napastników, który wyrwał się wcześniej z uścisku jeźdźca. Zwierzę szarpało wodze, rzucając łbem i próbując uwolnić się od zaplątanych rzemieni. Christine nie znała się na poskramianiu koni, ale wiedziała, że nie może stanąć mu na drodze. Zamiast tego chwyciła zwisający pasek i pociągnęła go z boku, w stronę wolnej przestrzeni. Koń szarpnął się gwałtownie i ruszył przed siebie, prosto na napastnika, który właśnie podnosił się z ziemi. Mężczyzna uskoczył, tracąc z oczu Sliloha i resztę walczących. To wystarczyło, by Sliloh odzyskał trochę przestrzeni. Wykorzystał wąskie przejście między skałami, by odciąć dwóch przeciwników od pozostałych. Pierwszego zmusił do cofnięcia, drugiego zwabił w stronę nierównego brzegu strumienia. Kiedy mężczyzna zamachnął się toporem, Sliloh uchylił się, a ostrze uderzyło w kamień. W tej samej chwili Sliloh kopnął go w kolano, a następnie uderzył rękojeścią miecza w skroń. Przeciwnik osunął się na ziemię.
Walka, chociaż heroiczną nie trwała jednak zbyt długo. Z każdym ruchem Sliloh czuł coraz wyraźniej ból w boku. Krew spływała pod ubraniem, a mokry materiał przyklejał się do skóry. Nie mógł pozwolić sobie na chwilę nieuwagi, ale wiedział, że przeciwnicy zaczynają rozumieć jego taktykę. Przestali rzucać się na niego pojedynczo. Dwóch trzymało go z przodu, trzeci próbował obejść go od strony strumienia, a kolejny szukał miejsca, z którego mógłby użyć kuszy.
— Żywego! — rozległ się głos dowódcy. — Nie zabijać go!
Sliloh zrozumiał, że nie chodziło o przypadkowych podróżnych. Wiedzieli, kogo szukają, choć być może nie znali jego prawdziwego wyglądu. Spojrzał w stronę Christine. Stała za skałą, z poszarpanym kawałkiem drewna w dłoni. Nie wyglądała na osobę, która zamierzała się poddać, ale jeden z napastników zauważył ją i zaczął przemieszczać się w jej stronę. Sliloh ruszył, zanim zdążył pomyśleć. Zablokował cięcie przeciwnika, odepchnął go i przedarł się przez wąskie przejście. Nie zdążył jednak dotrzeć do Christine. Ktoś uderzył go od tyłu w bok. Ból przeszył mu ciało, a oddech ugrzązł w gardle. Zachwiał się, lecz nie upadł. Odwrócił się i zobaczył mężczyznę z krótkim mieczem. Zablokował kolejne cięcie, uderzył go łokciem w szczękę i odepchnął, ale czuł już, że ruchy zaczynają kosztować go więcej wysiłku.
— Zostaw go! — krzyknęła Christine.
Napastnik, który próbował ją schwytać, odwrócił się w jej stronę. Christine rzuciła w niego resztką gałęzi, trafiając go w twarz. Nie wyrządziła mu poważnej krzywdy, ale mężczyzna zaklął i zasłonił oczy. Sliloh wykorzystał ten moment, by odsunąć się od przeciwnika i odzyskać pozycję. Nie miał już siły na długą walkę, ale wciąż potrafił wykorzystać każdą lukę. Wtedy jeden z kuszników zszedł niżej, szukając dogodnego kąta. Sliloh zobaczył ruch zbyt późno. Bełt przeleciał obok niego, lecz kolejny mężczyzna wykorzystał moment, by uderzyć go rękojeścią miecza w skroń. Świat na moment rozbłysnął bielą. Sliloh zatoczył się, a potem osunął na jedno kolano. Zanim przeciwnik zdążył zadać następny cios, poderwał się i wbił mu ostrze pod ramię. Mężczyzna krzyknął i cofnął się, ale Sliloh nie miał już siły, by ruszyć za nim. Christine zobaczyła, że Sliloh zaczyna tracić siły. Nie mogła do niego dotrzeć, bo drogę odcinało jej dwóch napastników. Jeden z nich ruszył na nią, unosząc miecz. Christine cofnęła się, ale tym razem nie miała dokąd uciec. Za plecami czekała stroma ściana skalna. Chwyciła leżący u jej stóp kamień i rzuciła nim w twarz mężczyzny. Trafiła go w policzek. Napastnik zaklął, a Christine wykorzystała jego chwilowe oszołomienie, by przemknąć obok niego i pobiec w stronę Sliloha. Nie zdążyła jednak do niego dotrzeć. W tej samej chwili z górnej części doliny dobiegł tętent kopyt. Najpierw pojedynczy, potem coraz głośniejszy, aż echo odbiło się od kamiennych ścian. Napastnicy odwrócili głowy. Na drodze pojawiła się grupa konnych, kilkunastu uzbrojonych jeźdźców, którzy zjeżdżali w dół zbocza w zwartej formacji. Na ich czele jechał mężczyzna w ciemnym płaszczu, a za nim rycerze z uniesionymi włóczniami.
— Odłożyć broń! — zawołał jeden z nadjeżdżających.
Dowódca napastników zaklął. Przez krótką chwilę próbował ocenić, czy zdoła utrzymać pozycję, lecz przewaga, którą jeszcze przed momentem miał nad Slilohem, zniknęła. Jego ludzie byli rozproszeni, kilku leżało rannych, a rycerze hrabiego odcinali im drogę odwrotu. Dał znak do wycofania. Dwóch mężczyzn rzuciło się w stronę zagajnika, pozostali podążyli za nimi, zanim konni zdążyli całkowicie zamknąć przejście. Jeden z rycerzy ruszył w pościg, ale dowódca oddziału powstrzymał go gestem.
— Nie rozpraszać się! Najpierw zabezpieczyć drogę i sprawdzić rannych!
Sliloh stał jeszcze przez chwilę z mieczem w dłoni. Dopiero gdy ostatni z napastników zniknął między drzewami, pozwolił sobie opuścić broń. Wtedy zauważył, że ręka drży mu z wysiłku. Christine dopadła do niego, zanim zdążył zrobić kolejny krok. Chwyciła go za ramię, a kiedy poczuła, jak ciężko opiera się na jej dłoni, strach ścisnął ją za gardło.
— Jesteś ranny.
— Zauważyłem.
— Nie żartuj teraz.
— Nie zamierzałem.
— To dobrze, bo nie mam ochoty się śmiać.
Chciała dotknąć jego boku, ale odsunął się odruchowo, gdy tylko jej palce zbliżyły się do rany. Nie dlatego, że nie chciał jej pomocy. Po prostu ból był zbyt silny.
— Pokaż mi — poprosiła ciszej.
— Christine...
— Wiem, że boli. Nie musisz mi tego udowadniać.
Przez chwilę patrzył na nią z wysiłkiem, a potem pozwolił jej odsunąć fragment przesiąkniętego krwią płaszcza. Widok rany sprawił, że pobladła jeszcze bardziej, ale nie cofnęła ręki. Przycisnęła do niej złożony kawałek materiału, starając się zatamować krwawienie. W tym czasie mężczyzna, który dowodził nadjeżdżającymi rycerzami, zsiadł z konia i podszedł do nich. Był po pięćdziesiątce, może nieco starszy, o siwiejących skroniach i twarzy naznaczonej zmarszczkami. Miał w sobie spokój człowieka przyzwyczajonego do wydawania rozkazów, ale nie patrzył na nich z góry.
— Moi ludzie sprawdzą, czy nie zostali tu jeszcze napastnicy — rzekł. — Jeden z moich rycerzy zna się na opatrywaniu ran. Radziłbym pozwolić mu obejrzeć ten bok, nim rana zacznie krwawić jeszcze obficiej.
— Poradzimy sobie — odparł Sliloh.
— Nie wątpię, że potrafi pan sobie radzić. Lecz nawet najdzielniejszy człek nie powinien odrzucać pomocy, gdy jej potrzebuje.
— Dziękujemy za interwencję. Nie chcemy sprawiać kłopotów.
— Kłopotów? — Hrabia spojrzał na leżących nieopodal rannych napastników. — Ci ludzie sami sprowadzili je na moje ziemie. Nie zamierzam ganić podróżnych za to, że znaleźli się na ich drodze. 
Christine podtrzymywała Sliloha za ramię, czując, jak coraz bardziej napina mięśnie, próbując utrzymać się w pionie. Hrabia przeniósł wzrok na jego twarz. Przez moment przyglądał mu się uważniej, jakby coś w wyglądzie młodego mężczyzny przywołało wspomnienie, którego nie potrafił od razu uchwycić.
— Wybaczy pan, że zapytam, lecz czy dane nam było już kiedyś się spotkać?
— Nie sądzę.
Hrabia nie odpowiedział. Zrobił pół kroku bliżej, przyglądając się jego rysom. Szczególnie oczom, linii szczęki i kształtowi nosa. W jego spojrzeniu pojawiło się zaskoczenie, które szybko ustąpiło miejsca niemal pewności.
— Uderzające podobieństwo — powiedział cicho.
Sliloh zesztywniał, wiedząc do czego mężczyzna zmierza.
— Do kogo?
— Do człowieka, którego znam od wielu lat.
— W takim razie musi pan się mylić.
— Być może. — Hrabia nie odrywał od niego wzroku. — Lecz te rysy trudno pomylić. Widziałem je zbyt wiele razy, bym mógł o nich zapomnieć.
Christine poczuła, jak dłoń Sliloha zaciska się na jej ramieniu. Nie spojrzała na niego, ale zrozumiała, że rozpoznanie hrabiego oznacza coś więcej niż zwykłą ciekawość.
— Nie wiem, o czym pan mówi — odparł chłodno.
— Nie będę nalegał.
Hrabia wypowiedział to spokojnie, bez nacisku, lecz w jego głosie nie było już wątpliwości. Sliloh odwrócił wzrok, jakby rozmowa dobiegła końca. Nie zamierzał pytać, skąd hrabia zna Anthony’ego, jak bliskie łączyły ich relacje ani czy wiadomość o spotkaniu dotrze do jego ojca. Sam fakt, że ktoś rozpoznał w nim podobieństwo do człowieka, przed którym uciekał, wystarczył, by uznał to miejsce za niebezpieczne.
— Musimy ruszać — powiedział do Christine.
Spojrzała na niego z niedowierzaniem.
— W takim stanie?
— Zaraz.
— Nie możesz nawet stać prosto.
— Poradzę sobie.
Hrabia uniósł lekko brwi, ale nie skomentował ich wymiany zdań.
— Nieopodal stoi mój dwór. Znajdziecie tam ciepły posiłek, medyka i łoże znacznie wygodniejsze niźli przydrożna ziemia. Nie żądam w zamian żadnych wyjaśnień. Po tym, co zaszło w dolinie, należy się wam choć kilka godzin odpoczynku.
— Nie możemy skorzystać — odparł Sliloh.
— Nie musicie rozstrzygać tego w tej chwili.
— Już podjąłem decyzję.
Próbował odsunąć się od Christine i sięgnąć po wodze konia. Zrobił zaledwie dwa kroki. Pierwszy był niepewny, drugi zakończył się gwałtownym zachwianiem. Spróbował jeszcze złapać się siodła, lecz ręka ześlizgnęła się po mokrej skórze. Przez krótką chwilę patrzył przed siebie, jakby próbował skupić wzrok na czymś odległym, po czym kolana ugięły się pod nim. Christine zdołała go podtrzymać tylko częściowo. Opuściła się razem z nim na ziemię, wołając go po cichu, ale nie odpowiedział. Jego głowa opadła bezwładnie na jej ramię.
— Pomocy! — zawołała, przytrzymując go obiema rękami. — Proszę, niech ktoś pomoże!
Hrabia natychmiast uklęknął obok nich.
— Medyka! Co tchu! — rozkazał jednemu z rycerzy, po czym zwrócił się do Christine: — Proszę odsunąć się nieco, musimy obejrzeć ranę.
— On stracił dużo krwi. Uderzyli go również w głowę.
— Widzę. Zajmiemy się nim.
— Nie może zostać tutaj.
— Nie zostanie, pani. Dopilnuję tego.
Christine spojrzała na hrabiego, a potem na nieprzytomnego Sliloha. Jeszcze chwilę wcześniej nalegał na wyjazd, choć ledwo utrzymywał się na nogach. Wiedziała, że nie zmieni zdania tylko dlatego, że ktoś zaoferował mu pomoc. Nie ufał temu człowiekowi, a jego rozpoznanie tylko pogłębiło niepokój. Jednak teraz nie miał już możliwości decydowania.
— Pojadę z nim — powiedziała.
— Rzecz jasna. Przygotujemy wam osobną komnatę.
— I proszę nie wysyłać nikogo, żeby szukał ludzi, którzy nas zaatakowali.
Hrabia spojrzał na nią uważnie.
— Nie uczynię niczego, co mogłoby narazić was na niebezpieczeństwo, póki nie poznam sprawy lepiej. Nie mogę wszelako przyrzec, że moi ludzie przestaną strzec okolicznych dróg.
Christine nie odpowiedziała. Nie mogła oczekiwać, że obcy człowiek złoży obietnicę, której nie będzie w stanie dotrzymać. Pozwoliła rycerzom ostrożnie przenieść Sliloha na przygotowany wóz, a sama usiadła obok niego, nie wypuszczając jego dłoni z własnej.
Droga do posiadłości nie trwała długo, choć dla Christine każda minuta zdawała się przeciągać. Przez cały czas obserwowała jego twarz, szukając oznak, że odzyskuje przytomność. Hrabia jechał z przodu, wydając krótkie polecenia rycerzom. Nie próbował nawiązywać z nią rozmowy, za co była mu wdzięczna, a gdy już dotarli na miejsce posiadłość okazała się starym, kamiennym dworem otoczonym rozległym ogrodem. Nie przypominała wystawnych rezydencji, jakie Christine znała z dawnych lat. Była zadbana, ale pozbawiona przepychu. W środku panował ruch, służba przygotowywała pokoje, a na dziedzińcu czekali już ludzie, którzy mieli zająć się rannymi. Sliloha przeniesiono do sypialni na parterze, gdzie lekarz szybko obejrzał ranę w boku i sprawdził obrażenia głowy. Christine musiała wyjść na kilka minut, kiedy zajmował się opatrywaniem rannego, lecz nie oddaliła się od drzwi. Dopiero po dłuższym czasie lekarz pozwolił jej wejść. Sliloh leżał nieruchomo, z opatrunkiem na boku i bandażem owiniętym wokół głowy. Oddychał płytko, ale równomiernie. Lekarz wyjaśnił, że rana jest poważna, choć nie naruszyła żadnego z ważniejszych narządów. Uderzenie w skroń i utrata krwi osłabiły go jednak na tyle, że przez najbliższe godziny powinien pozostać pod obserwacją.
Christine usiadła przy łóżku i dopiero wtedy pozwoliła sobie zamknąć oczy. Nie płakała, choć napięcie ostatnich godzin wciąż trzymało ją w uścisku. Ostrożnie ujęła dłoń Sliloha, uważając, by go nie obudzić. Jego palce były chłodne. Przykryła je własnymi i siedziała tak, dopóki do pokoju nie zapukała służąca z tacą.
— Hrabia prosił, żeby pani coś zjadła — powiedziała kobieta. — Od rana nic pani nie jadła.
Christine spojrzała na jedzenie, a potem na Sliloha.
— Zostawię to tutaj. Dziękuję.
Służąca skinęła głową i wyszła. Christine zjadła kilka łyżek zupy, bardziej z rozsądku niż z głodu. Dopiero późnym wieczorem, kiedy Sliloh wciąż spał, a lekarz zapewnił ją, że jego stan nie uległ pogorszeniu, zdecydowała się zejść do jadalni.
Hrabia czekał tam przy niewielkim stole. Nie miał już na sobie płaszcza, a siwe włosy, które wcześniej skrywał pod kapturem, opadały mu lekko na skronie. Na widok Christine wstał.
— Mam nadzieję, że stan pani towarzysza nie budzi już tak wielkiej trwogi.
— Medyk powiedział, że powinien dojść do siebie i że potrzebuje odpoczynku.
— To pomyślna wieść. Proszę spocząć. Kazałem podać coś ciepłego.
Christine zajęła miejsce naprzeciwko niego. Przez chwilę jedli w milczeniu. Hrabia nie wypytywał jej o pochodzenie ani o cel podróży. Wydawał się rozumieć, że nie przybyli do jego domu z własnej woli, a już na pewno nie po to, by opowiadać o sobie obcemu człowiekowi.
— Chciałabym podziękować za pomoc — powiedziała w końcu. — Gdyby nie pańscy ludzie, nie wiem, co by się z nami stało.
— Nie trzeba mi za to dziękować. Nie godzi się, by zbrojni hultaje urządzali łowy na podróżnych na ziemiach, za które odpowiadam.
— To nie byli zwykli zbójcy.
— Tego i ja się domyśliłem.
Hrabia odłożył sztućce i spojrzał w stronę okna. Przez chwilę wyglądał, jakby rozważał, czy powinien coś powiedzieć.
— Mam nadzieję, że nie weźmie mi pani za złe tego, co zaraz powiem. Pański towarzysz przypomina mi człowieka, którego znałem przed laty. Nie tylko z twarzy. Jest w nim coś z tamtego rodu, choć nie będę udawał, że znam prawdę. 
Christine nie odpowiedziała.
— Nie musi pani niczego potwierdzać — dodał. — Zauważyłem, że ów młody człowiek nie życzy sobie, by go rozpoznano. Uszanuję jego wolę.
— Nie wiem, kogo pan w nim widzi.
Hrabia przyjął tę odpowiedź bez sprzeciwu. Przez chwilę obracał w dłoniach kielich, a potem uśmiechnął się lekko, jakby przypomniał sobie coś, co nie miało związku z ich dzisiejszym spotkaniem.
— Znałem niegdyś człowieka, który miał osobliwy dar ściągania na siebie kłopotów. Zawsze mniemał, że z każdej opresji wyjdzie cało, byle tylko dość prędko obmyślił sposób. Nieraz mu się to udawało. Innym razem trzeba go było wyciągać z rowu albo tłumaczyć się przed gospodarzem, któremu zdążył napsuć krwi.
Christine uniosła wzrok.
— Mówi pan o kimś bliskim?
— O Edricu. Dawnośmy się nie widzieli.
Nie odpowiedziała od razu. To imię znała, ale nie spodziewała się usłyszeć go właśnie tutaj.
— Znał go pan?
— Przez wiele lat. Młodzi byliśmy, gdy przyszło nam się poznać. Miał wówczas więcej zapału niż rozumu, choć pewnie sam utrzymywałby, że to mnie brakowało wyobraźni. — Hrabia uśmiechnął się do własnych wspomnień. — Potrafił wtargnąć do cudzego domu bez zapowiedzi, opróżnić pół spiżarni, a potem jeszcze się obruszyć, gdy gospodarz śmiał mu zwrócić uwagę. Lecz gdy ktoś znalazł się w potrzebie, Edric zjawiał się pierwszy. Nie pytał, czy warto ani czy to rozsądne. Wystarczyło, że uznał, iż powinien pomóc.
Christine słuchała uważnie. Nie znała tej strony Edrika. Człowiek, którego spotkała pierwszy raz na Ilonie, wydawał się powściągliwy, czujny i przyzwyczajony do podejmowania trudnych decyzji. Trudno było połączyć go z obrazem młodzieńca, który bez zapowiedzi wpadał do cudzych domów i wyjadał zapasy.
— Trudno mi go sobie tak wyobrazić — przyznała.
— A zatem nie miała pani sposobności poznać go w odpowiednich okolicznościach. — Hrabia zaśmiał się cicho. — Był uparty, porywczy i przekonany, że zawsze wie lepiej. Do błędów przyznawał się niechętnie, jeśli w ogóle. Ale miał w sobie rzadką cechę. Gdy kogoś uznał za swego, nie odwracał się od niego, choćby przyszło mu za to zapłacić niemałą cenę.
— Wydaje się, że wiele dla pana znaczył.
— Bo i znaczył. — Hrabia spojrzał na nią z łagodnym uśmiechem. — Nie każdy, kogo spotykamy w młodości, pozostaje przy nas przez całe życie. Jedni odchodzą, inni zmieniają się tak dalece, że trudno ich poznać. Lecz są i tacy, o których pamięta się mimo upływu lat, choć dawno już nie zasiadają przy naszym stole. Christine opuściła wzrok na kielich. Nie wiedziała, co odpowiedzieć. Nie znała historii ich przyjaźni, nie wiedziała, dlaczego się rozstali ani co sprawiło, że hrabia nie widział Edrica od tak dawna. Mogła jedynie słuchać.
— Czy często bywał pan w jego rodzinnych stronach? — zapytała ostrożnie.
Hrabia przez moment milczał.
— Gościłem w ich pałacu nie raz. Znałem jego krewnych, choć nie ze wszystkimi łączyły mnie równie przyjazne stosunki. — Uśmiech nieco przygasł. — Z czasem nasze drogi się rozeszły. Nie każdą krzywdę da się naprawić wspomnieniem dawnych dni. W tym momencie Christine pomyślała o Slilohu i o jego reakcji na rozpoznanie. Nie chciała jednak zdradzać niczego, co mogłoby naprowadzić hrabiego na ich tożsamość. Nie wiedziała, jak wiele łączyło go z Anthonym, ani czy wspomnienie Edrica oznaczało, że można mu zaufać.
— Nie wiem, co stało się z Edrikiem po naszym rozstaniu — powiedział hrabia. — Jeśli los pozwoli pani jeszcze go spotkać, proszę mu rzec, że wciąż pamiętam dawne czasy. I że rad bym ujrzeć go ponownie, jeśli zechce kiedyś odwiedzić starego przyjaciela.
Christine skinęła głową, choć nie obiecywała, że będzie w stanie spełnić tę prośbę, a kiedy wkońcu wróciła do pokoju, Sliloh nadal spał. Usiadła przy nim i przez chwilę przyglądała się jego twarzy. W półmroku wydawał się spokojniejszy niż w dolinie, ale wiedziała, że kiedy się obudzi, pierwszą rzeczą, o którą zapyta, będzie możliwość wyjazdu. Nie zamierzała go okłamywać. Hrabia rozpoznał w nim podobieństwo do Anthony’ego, a Sliloh nie miał żadnego powodu, by czuć się tu bezpiecznie. Ostrożnie poprawiła koc na jego ramieniu. Nie wiedziała jeszcze, co przyniesie następny dzień ani czy ich obecność w tej posiadłości nie okaże się kolejnym zagrożeniem. Wiedziała tylko, że tym razem nie mogli ruszyć dalej, dopóki Sliloh nie odzyska sił. A to oznaczało, że przez jakiś czas będą musieli zaufać człowiekowi, któremu on sam nie zamierzał zaufać.

Sliloh odzyskał przytomność dopiero następnego ranka. Najpierw dotarł do niego zapach ziół i wosku, potem cichy trzask drewna w kominku, a na końcu tępy, pulsujący ból rozchodzący się od skroni aż po kark. Spróbował poruszyć głową, ale natychmiast tego pożałował. Przymknął oczy i przez chwilę leżał nieruchomo, próbując uporządkować wspomnienia. Pamiętał dolinę, napastników, ostrze przesuwające się tuż przed jego twarzą i Christine, która krzyczała, żeby zostawili go w spokoju. Później wszystko zaczynało się rozmywać. Ostatnim wyraźnym obrazem była jej twarz, kiedy próbował dosięgnąć wodzy konia.
— Nie radziłabym jeszcze wstawać.
Głos Christine dobiegł go z prawej strony. Odwrócił wzrok i zobaczył ją siedzącą na krześle przy łóżku. Miała na sobie nieznaną mu wcześniej suknię, a włosy upięła w ciasny kok. Wyglądała na zmęczoną, ale kiedy zauważyła, że otworzył oczy, wyprostowała się i odłożyła książkę, której najwyraźniej od dłuższego czasu nie czytała.
— Jak długo? — zapytał zachrypniętym głosem.
— Od wczorajszego popołudnia.
— Cały dzień? I noc?
— I część poranka.
Spróbował podnieść się na łokciu. Christine natychmiast wstała i położyła dłoń na jego ramieniu.
— Powiedziałam, że nie radziłabym wstawać.
— Słyszałem.
— Najwyraźniej nie zrobiło to na tobie wrażenia.
— Chciałem tylko usiąść.
— A ja chciałabym, żebyś przez chwilę nie próbował udowadniać, że nic ci nie jest.
Spojrzał na nią z cieniem rozbawienia, ale zaraz skrzywił się, gdy ból w boku przypomniał mu o sobie. Christine poprawiła poduszkę za jego plecami i pomogła mu unieść się na tyle, by mógł wygodniej oprzeć plecy. Robiła to ostrożnie, uważając na opatrunek, którego nie widział spod koszuli.
— Lekarz był tu rano — powiedziała. — Rana jest głęboka, ale nie naruszyła niczego, co mogłoby bezpośrednio zagrozić twojemu życiu. Musisz jednak odpoczywać. Przynajmniej przez kilka dni nie powinieneś podróżować.
— Kilka dni?
— Tak powiedział.
— A ty mu uwierzyłaś?
— Miałam okazję zobaczyć, jak wygląda człowiek, który ledwo stoi na nogach, a mimo to próbuje dosiąść konia. Nie potrzebuję do tego medyka.
Sliloh odetchnął powoli i oparł głowę o poduszkę. Nie odpowiedział od razu. Dopiero po chwili jego spojrzenie przesunęło się ku drzwiom.
— Gdzie jesteśmy?
— W posiadłości hrabiego MacRatha. Przywieźli nas tutaj wczoraj. Jego ludzie zajęli się końmi, a lekarz opatrzył ci rany.
— A on?
Christine wiedziała, o kogo pyta.
— Nie widziałam go dziś rano. Wczoraj wieczorem rozmawiałam z nim podczas kolacji.
Sliloh spojrzał na nią uważniej.
— O czym?
— O Edricku.
Przez jego twarz przemknęło coś trudnego do odczytania. Nie było to zaskoczenie, raczej ostrożność, która pojawiała się za każdym razem, gdy rozmowa schodziła na ludzi z jego rodziny.
— Sam zaczął?
— Tak. Powiedział, że przypominasz mu kogoś, kogo znał przed laty. Nie próbował mnie wypytywać o ciebie. Później wspomniał Edrica.
— Co dokładnie powiedział?
Christine opowiedziała mu o ich rozmowie, nie pomijając ani wspomnień hrabiego, ani jego prośby, by przekazała Edrickowi pozdrowienia, jeśli jeszcze kiedyś go spotka. Sliloh słuchał bez przerywania. Kiedy skończyła, przez dłuższą chwilę patrzył na ogień w kominku.
— Znał go dobrze — powiedział w końcu.
— Tak sądzę.
— I znał moją rodzinę.
— Powiedział, że bywał w ich domu. Nie mówił wiele o krewnych, ale wspomniał, że nie ze wszystkimi miał dobre stosunki.
Sliloh przesunął dłonią po kołdrze, jakby chciał znaleźć wygodniejszą pozycję.
— To nie znaczy, że możemy mu ufać.
— Nie powiedziałam, że możemy.
— Christine, człowiek, który zna mojego ojca, może mieć z nim więcej wspólnego, niż nam się wydaje. Nawet jeśli przyjaźnił się z Edrikiem.
— Wiem przecież o tym.
— Nie wiemy, czy komuś już o tym nie powiedział.
— Nie sądzę, żeby zamierzał nas wydać.
— Na jakiej podstawie?
Nie odpowiedziała od razu. Nie chciała udawać, że ma dowody, których w rzeczywistości nie posiadała.
— Na podstawie tego, jak mówił o Edricku. Nie wyglądał na człowieka, który wspomina go z wyrachowania. Było w tym coś prawdziwego.
Sliloh spojrzał na nią, ale nie podważył jej słów.
— Ludzie potrafią tęsknić za kimś, a mimo to podejmować decyzje, które go krzywdzą.
— To prawda — odparła cicho.
Przez chwilę żadne z nich się nie odezwało. Christine usiadła ponownie, a Sliloh zamknął oczy. Widać było, że rozmowa kosztowała go więcej sił, niż chciał przyznać. Nie próbowała już zadawać kolejnych pytań. Sięgnęła po dzbanek stojący na niewielkim stoliku i nalała wody do kubka.
— Napij się.
Przyjął go od niej, lecz jego palce drżały nieznacznie. Christine podtrzymała naczynie, dopóki nie wypił kilku łyków.
— Dziękuję — mruknął, oddając jej kubek.
— Nie ma za co.
— Nie musiałaś siedzieć tu całą noc. Mogłaś w tym czasie odpocząć.
— Próbowałam. Okazało się, że czytanie tej samej strony przez dwie godziny nie jest szczególnie skutecznym sposobem na sen.
Spojrzał na książkę leżącą na krześle.
— Co czytasz?
— Nic ciekawego.
— W takim razie rzeczywiście musiałaś być bardzo zmęczona.
Christine rzuciła mu krótkie spojrzenie, a potem uśmiechnęła się pod nosem. Przez moment wszystko wydawało się niemal zwyczajne. Dopiero gdy Sliloh spróbował poprawić pozycję i syknął z bólu, oboje przypomnieli sobie, jak niewiele brakowało, by poprzedniego dnia już się nie obudził. Nie minęło wiele czasu, gdy rozległo się pukanie. Christine wstała i podeszła do drzwi. Po drugiej stronie stał hrabia, tym razem bez płaszcza i z niewielkim srebrnym pierścieniem na dłoni.
— Czy mogę wejść? — zapytał.
Christine obejrzała się na Sliloha. Ten przez chwilę milczał, po czym skinął głową.
— Proszę.
Hrabia MacRath wszedł do pokoju i zatrzymał się przy łóżku, nie podchodząc zbyt blisko.
— Widzę, że odzyskał pan przytomność. To dobra nowina. Medyk twierdził, że potrzeba będzie jeszcze trochę czasu.
— Jak widać, nie zawsze ma rację.
— Nie radziłbym wystawiać jego cierpliwości na próbę. Jest człekiem nader upartym, a w kwestii leczenia rannych rzadko ustępuje.
— Przekonam się.
Hrabia przyjął odpowiedź z lekkim uśmiechem. Przez chwilę przyglądał się Slilohowi, lecz tym razem nie próbował ukrywać, że dostrzega podobieństwo do Anthony’ego.
— Nie będę pana zatrzymywał, jeśli nie ma pan ochoty na rozmowę — powiedział. — Chciałem jedynie upewnić się, że niczego wam nie brakuje.
— Mamy wszystko, czego potrzeba.
— To dobrze. Moja służba otrzymała polecenie, by zapewnić pani i panu wszelkie wygody. Gdyby czegokolwiek zabrakło, proszę powiedzieć.
— Nie potrzebujemy wiele.
— Zauważyłem. — Hrabia przeniósł wzrok na Christine. — Pani również powinna odpocząć. Wygląda pani na równie wyczerpaną, co pański towarzysz.
— Odpocznę, kiedy będę mogła.
— Rozumiem. Nie będę zatem nalegał.
Sliloh poruszył się nieznacznie, próbując znaleźć wygodniejsze oparcie. Hrabia zauważył to i odsunął krzesło stojące przy łóżku.
— Pozwolę sobie jednak zadać jedno pytanie. Nie o wasze nazwiska ani o powód podróży. Chciałbym wiedzieć, czy ludzie, którzy napadli na was w dolinie, należą do jakiejś większej grupy.
— Dlaczego pan pyta? — odpowiedział Sliloh.
— Ponieważ nie byli to przypadkowi włóczędzy. Widziałem ich uzbrojenie i sposób, w jaki się poruszali. Niektórzy mieli konie dobrej jakości, inni nosili broń, której nie kupuje się na pierwszym lepszym targu. Ktoś musiał ich przygotować.
— Nie wiem, kim są.
— A jednak wiedział pan, że nie przyszli rabować.
Sliloh spojrzał na niego chłodno.
— Chcieli nas schwytać. To wystarczy, bym nie miał ochoty opowiadać o nich więcej.
Hrabia przez chwilę milczał. Nie wyglądał na urażonego. Raczej na człowieka, który przywykł do tego, że nie każdy odpowiada na zadane pytania.
— Nie będę wyciągał z pana słów na siłę. Musi pan jednak wiedzieć, że jeśli ci ludzie wrócą na moje ziemie, nie zamierzam udawać, że ich nie widzę.
— Nie prosimy o ochronę.
— Być może. Lecz dopóki przebywacie pod moim dachem, odpowiadam za bezpieczeństwo wszystkich, którzy się pod nim znaleźli.
— Nawet tych, których pan nie zna?
— Zwłaszcza tych, których nie znam. W przeciwnym razie gościnność byłaby jedynie pustym słowem.
Sliloh nie odpowiedział. Christine zauważyła, że hrabia nie próbował zdobyć jego zaufania pochlebstwami ani zapewnieniami o własnej szlachetności. Mówił spokojnie, jakby przedstawiał zasady, którymi kierował się od dawna, i nie oczekiwał, że ktoś przyjmie je bez zastrzeżeń.
— Wspomniał pan wczoraj o Edricku — odezwał się Sliloh po chwili.
Hrabia spojrzał na niego.
— Owszem.
— Kiedy widział go pan po raz ostatni?
— Minęło wiele lat. Był już wówczas dorosłym mężczyzną, choć nie wiem, czy można było powiedzieć, że zmądrzał. — Uśmiech przemknął mu po twarzy. — A wcześniej widywałem go często. Przez pewien czas niemal nie było tygodnia, by nie pojawił się w moim domu.
— A mnie?
Hrabia zamilkł na moment.
— Pana widziałem tylko raz, bardzo dawno temu. Miał pan może dziesięć lat. Przyjechał pan z ojcem na kilka dni. Nie sądzę, by pan mnie pamiętał.
— Nie pamiętam.
— Nie dziwi mnie to. Byłem wówczas znacznie młodszy, choć dziś trudno mi w to uwierzyć.
Sliloh przyglądał mu się uważnie.
— Rozpoznał mnie pan po tak długim czasie?
— Nie po twarzy chłopca, którego widziałem przed laty. Pańskie podobieństwo do ojca jest jednak tak wyraźne, że trudno go nie dostrzec. Znałem Anthony’ego dostatecznie dobrze, bym nie mógł go pomylić z nikim innym.
W pokoju zapadła cisza. Christine zerknęła na Sliloha, ale nie odezwała się. Wiedziała, że właśnie tego pytania obawiał się od chwili, gdy hrabia po raz pierwszy spojrzał na niego z rozpoznaniem.
— Nie jestem nim — powiedział Sliloh.
— Tego nie powiedziałem.
— W takim razie nie ma o czym rozmawiać.
Hrabia skinął głową. Nie próbował go przekonywać ani zmuszać do przyznania się do czegokolwiek.
— Jak pan sobie życzy. Nie zamierzam wyjawiać nikomu swoich przypuszczeń. Nie mam też zamiaru posyłać po pańskiego ojca. To pańska sprawa, nie moja.
— A jeśli ktoś zapyta?
— Wówczas odpowiem, że przyjąłem pod swój dach dwoje podróżnych, których napadnięto na drodze. Nie będę dodawał niczego więcej.
Sliloh nie wyglądał na przekonanego, ale nie znalazł odpowiedzi, która nie brzmiałaby jak kolejny zarzut. Hrabia odczekał jeszcze chwilę, po czym wstał.
— Nie będę już państwu przeszkadzał. Medyk wróci po południu. Proszę go posłuchać, choćby przyszło to panu z trudem.
— Postaram się.
— To więcej, niż oczekiwałem.
Hrabia skłonił lekko głowę Christine i wyszedł, zamykając za sobą drzwi.
Sliloh przez dłuższą chwilę patrzył w miejsce, w którym przed chwilą stał gospodarz. W końcu odwrócił się do Christine.
— Nie podoba mi się to.
— Wiem.
— Znał mojego ojca. Znał Edrica. Widział mnie jako dziecko. To zbyt wiele powiązań, bym mógł uznać je za przypadek. — Nie możemy mu ufać.
— Ale musimy tu zostać.
Christine spojrzała na jego opatrunek, potem na twarz. Nie chciała przypominać mu, że jeszcze poprzedniego dnia zemdlał po kilku krokach, bo oboje doskonale o tym wiedzieli.
— Przynajmniej do czasu, aż będziesz mógł samodzielnie dosiąść konia — powiedziała.
— Jeśli zostaniemy zbyt długo, ktoś może nas odnaleźć.
— Jeśli wyjedziemy teraz, możesz nie przeżyć drogi do następnej osady.
— Nie przesadzaj.
— Nie przesadzam. Medyk powiedział, że straciłeś dużo krwi. Nie wiem, jak daleko zdołalibyśmy dotrzeć, zanim znów straciłbyś przytomność.
Sliloh odwrócił wzrok. Nie lubił, kiedy miała rację, zwłaszcza w sprawach, w których sam nie mógł niczego zmienić.
— Nie możemy pozwolić, żeby hrabia dowiedział się więcej, niż już wie — powiedział po chwili.
— Nie powiedziałam mu niczego o twojej rodzinie. Ani o tym, dlaczego nas ścigają.
— Wiem, Christine.
— Więc przestań patrzeć na mnie tak, jakbym właśnie oddała mu wszystkie nasze sekrety.
Spojrzał na nią i przez moment w jego oczach pojawiło się rozbawienie.
— Nie patrzę tak.
— Właśnie że tak.
— Może po prostu zastanawiam się, jak długo wytrzymasz w tym domu, zanim zaczniesz pouczać służbę, jak powinna prowadzić gospodarstwo.
Christine uniosła brwi.
— Jeśli podadzą mi jeszcze jedną zupę bez soli, nie ręczę za siebie.
— A więc mamy powód do obaw.
Uśmiechnęła się, a potem poprawiła koc na jego nogach. Sliloh zamknął oczy. Tym razem nie próbował już wstawać ani pytać o konie. Zmęczenie powoli brało nad nim górę, a Christine została przy nim, wsłuchując się w spokojniejszy niż poprzedniego dnia rytm jego oddechu.
Tymczasem hrabia wrócił do swojej komnaty. Na biurku czekały już raporty od ludzi, których wysłał do doliny, oraz krótka wiadomość od dowódcy patrolu. Nie było w niej wiele. Kilku napastników odnaleziono w lesie, dwóch zdołało uciec, a ślady pozostałych prowadziły na północ. Hrabia przeczytał list dwukrotnie, po czym odłożył go obok mapy. Nie podobało mu się, że uzbrojeni ludzie działali na jego ziemiach tak swobodnie. Jeszcze mniej podobało mu się to, że ich celem byli podróżni, którzy wyraźnie nie chcieli zostać odnalezieni. Mógłby uznać ich za zwykłych uciekinierów, gdyby nie twarz młodego mężczyzny. Podobieństwo do Anthony’ego nie pozostawiało mu większych wątpliwości, choć sam Sliloh zaprzeczał. Hrabia podszedł do okna i spojrzał na dziedziniec. Przez wiele lat nauczył się nie wtrącać w sprawy, które nie należały do niego. Przyjaźń z Edrikiem była jednak czymś, o czym nie potrafił zapomnieć, a widok jego dawnego towarzysza, choćby tylko w rysach innego człowieka, przywołał wspomnienia, które uważał już za zamknięte. Nie wiedział, co wydarzyło się między Slilohem a jego ojcem, i nie zamierzał zgadywać. Wiedział natomiast, że młody człowiek nie uciekł przed własną rodziną bez powodu. Złożył raport i odsunął go na bok. Na razie nie zamierzał wysyłać żadnych wiadomości ani podejmować działań, które mogłyby zwrócić czyjąś uwagę na jego gości. Najpierw musiał dowiedzieć się, kim byli ludzie z doliny i dlaczego tak bardzo zależało im na schwytaniu dwojga podróżnych. Dopiero potem miał zdecydować, czy dawna znajomość z Edrikiem powinna mieć jakiekolwiek znaczenie.

poniedziałek, 5 października 2026

III.VII

Annabel zamknęła za sobą drzwi najciszej, jak potrafiła. Uzdrowiciel i strażnik opuścili komnatę bez słowa, świadomi, że kiedy przychodziła tutaj sama, nie życzyła sobie świadków. Przez dłuższą chwilę stała nieruchomo przy łóżku, przyglądając się twarzy Victora. Spał spokojniej niż podczas jej poprzedniej wizyty. Zniknęło gorączkowe napięcie, które jeszcze niedawno nie opuszczało jego twarzy, a oddech stał się równy i głęboki, jakby organizm wreszcie przestał walczyć o każdą kolejną chwilę. A jednak jego widok ściskał ją w piersi w sposób, którego nie potrafiła nazwać. Victor, którego pamiętała, zawsze wydawał się człowiekiem, którego nie sposób było zatrzymać — wyprostowanym, pewnym siebie, z tym irytującym błyskiem w oku, jakby cały świat był jedynie kolejną zagadką czekającą na rozwiązanie. Teraz leżał bezbronny, blady i nieruchomy, z rysami twarzy ostrzejszymi niż dawniej, jakby choroba odebrała mu nie tylko siły, lecz także część tej dawnej, niemal zuchwałej pewności siebie. Usiadła dopiero po kilku minutach, opierając dłonie na kolanach. Nie przyszła tutaj z żadnym planem. Nie miała przygotowanych słów ani spraw, które należało omówić. Po prostu któregoś wieczoru, gdy kolejne raporty przestały przynosić cokolwiek poza nowymi powodami do niepokoju, znalazła się przed drzwiami jego komnaty i nie bardzo wiedziała, dlaczego właściwie weszła. Może dlatego, że Victor zawsze miał coś do powiedzenia. Nawet wtedy, gdy nikt nie pytał go o zdanie. Teraz po raz pierwszy od dawna milczał, a ona, ku własnemu zdziwieniu, zaczynała tę ciszę wykorzystywać.
— Uzdrowiciele uparcie twierdzą, że mnie słyszysz. Mam nadzieję, że chociaż raz się mylą. Jeśli jednak rzeczywiście słyszysz każde moje słowo, z pewnością wykorzystasz je przeciwko mnie, gdy tylko wstaniesz. Zawsze miałeś irytujący talent do wydobywania z ludzi rzeczy, o których sami woleliby zapomnieć. — Na jej twarzy pojawił się ledwie dostrzegalny uśmiech. Zniknął szybko, lecz wystarczająco późno, by przez moment zobaczyła przed sobą dawnego Victora, a nie człowieka leżącego nieruchomo pod ciężkim kocem. — Założyłam koronę. Nie patrz na mnie w ten sposób. Doskonale wiem, co byś teraz powiedział. Że i tak było to nieuniknione. Że można uciekać przed obowiązkiem latami, ale on w końcu i tak człowieka dopadnie. Nadal uważam, że wtedy brzmiałeś okropnie zarozumiale. I wiesz co? Wciąż brzmisz odrobinę podobnie, nawet jeśli leżysz tutaj i udajesz, że nie masz z tym nic wspólnego.
Przesunęła dłonią po drewnianym podłokietniku krzesła, pozwalając palcom powoli przesuwać się po gładkim drewnie. Korona, której przez tyle lat nie chciała nawet dotknąć, teraz każdego ranka czekała na nią w tych samych komnatach, przypominając o obowiązkach, od których nie dało się już odejść. Początkowo wydawało jej się, że najtrudniejsze będzie samo podjęcie decyzji. Później szybko odkryła, że prawdziwy ciężar zaczynał się dopiero wtedy, gdy człowiek musiał z tą decyzją żyć. 
— Myślałam, że kiedy już zostanę królową, wszystko stanie się prostsze. Że człowiek zaczyna rozumieć więcej, widzi dalej i podejmuje decyzje z większą pewnością. Tymczasem stało się dokładnie odwrotnie. Im dłużej noszę tę koronę, tym mniej mam odpowiedzi. Za to pytań tylko przybywa. I co gorsza, każde z nich ma więcej niż jedną możliwą odpowiedź.
Jej spojrzenie powędrowało ku oknu. Za szybą noc powoli ustępowała miejsca bladym światłom poranka, a Islay przez kilka krótkich chwil wyglądała tak spokojnie, jakby wszystkie jej problemy mogły jeszcze poczekać. Annabel wiedziała jednak, że nie mogą. Wystarczyło kilka godzin, by znów przyniesiono jej kolejne meldunki. Następny list. Następne nazwisko. Następny problem, którego nie dało się po prostu odłożyć na bok.
 — Mam Hörëna. Właściwie bardziej niż kiedykolwiek. Moi zwiadowcy znaleźli ludzi, którzy zaczęli mówić, dokumenty, ślady pieniędzy i powiązania z rodami, o których nawet nie podejrzewałam, że od dawna stoją po jego stronie. Wystarczyłoby rozłożyć to wszystko na stole i nikt rozsądny nie miałby wątpliwości, że od miesięcy przygotowywał grunt pod to, co dzieje się teraz. A jednak wciąż brakuje mi jednego elementu, który pozwoliłby mi zamknąć tę sprawę bez wywoływania wojny. — Urwała, obracając sygnet na palcu. Przez chwilę przyglądała mu się bez słowa, jakby odpowiedź mogła kryć się w samym metalu, po czym oparła łokcie na kolanach i pochyliła się lekko do przodu. — Tylko co z tego? Nie mogę go po prostu aresztować. Nie jest zbójem napadającym na kupców ani rycerzem, który wyciągnął miecz przeciwko własnemu władcy. Jest królem Mull. Jeśli uderzę pierwsza, pozostali nazwą mnie tyranem, jeśli go wygnam, uczynię z niego męczennika, a jeśli pozwolę mu działać dalej, któregoś dnia obudzę się i odkryję, że połowa Islay wierzy bardziej jemu niż mnie. I to nawet nie jest najgorsze. — Zamilkła na moment, wpatrując się w nieruchomą twarz kuzyna. — Jeśli coś mu się stanie z mojej ręki albo choćby z mojego rozkazu, Mull nie będzie czekało na wyjaśnienia. Nie wiem, czy jego ludzie mnie lubią, czy nienawidzą, i szczerze mówiąc, nie ma to większego znaczenia. Mają króla. Jeśli zostanie zabity albo uwięziony na Islay, będą mieli powód, by ruszyć przeciwko nam. I wtedy nie będę już miała problemu z jednym człowiekiem i kilkoma rodami.
W jej głosie nie było paniki. Tylko zmęczenie człowieka, który zbyt długo obracał ten sam problem w głowie i za każdym razem dochodził do identycznego wniosku. 
— Mogłabym ją wygrać. Prawdopodobnie. Ale nie wiem, czym miałabym za nią zapłacić. Islay nie jest przygotowane na kolejną wojnę, Victorze. Ledwie zaczęliśmy odbudowywać to, co pozostało po poprzednich konfliktach, a te przecież się jeszcze nie skończyły. Porty, drogi, magazyny — wszystko kosztuje. Wojsko kosztuje. Ludzie kosztują. Nawet pokój kosztuje, tylko nikt nie lubi o tym mówić. A jeśli teraz zacznę zbroić się przeciwko Mull, nasze finanse nie wytrzymają tego bez konsekwencji. Mogę postawić więcej żołnierzy na granicach, kupić broń, sprowadzić najemników, zabezpieczyć wybrzeże… tylko potem zostanę z królestwem, którego nie będzie stać na utrzymanie własnego zwycięstwa. — Pokręciła lekko głową, a jej wzrok na moment uciekł gdzieś w bok. — Wiesz, co jest najgorsze? Że czasami mam wrażenie, iż Hören doskonale o tym wie. Nie musi mnie pokonać. Wystarczy, że będzie mnie popychał wystarczająco długo, aż sama zrobię coś, czego później nie będę mogła cofnąć. Jedna zła decyzja. Jeden rozkaz wydany za wcześnie. I nagle wszyscy będą mieli dokładnie to, czego potrzebowali. On męczeńską historię. Mull powód do wojny. Moi przeciwnicy argument przeciwko mnie. A ja będę mogła już tylko patrzeć, jak wszystko się rozpada. — Na chwilę opuściła wzrok. Dłonie spoczywające na kolanach zacisnęły się mocniej. — Ty wiedziałbyś, gdzie przebiega granica. Właśnie dlatego zaczynam mieć dość tego, że uparłeś się spać akurat teraz. To wyjątkowo nieodpowiedzialne z twojej strony, kuzynie.
Przez moment w komnacie słychać było jedynie cichy trzask drewna w kominku. Annabel patrzyła na Victora, jakby naprawdę oczekiwała, że za chwilę otworzy oczy i jak dawniej zacznie tłumaczyć jej coś tonem człowieka przekonanego, że tylko on dostrzegł rzecz oczywistą dla całego świata. Prawdopodobnie zirytowałaby się wtedy, zaprzeczyłaby mu dla samej zasady, a potem zrobiła dokładnie to, co jej zasugerował. Tymczasem nie wydarzyło się nic. Jego twarz pozostała spokojna, a milczenie, które jeszcze chwilę wcześniej dawało jej dziwną ulgę, nagle zaczęło ciążyć. Dalsza część rozmowy przyszła już łatwiej. Może dlatego, że najtrudniejsze miała za sobą, a może po prostu dlatego, że nie musiała patrzeć na twarz człowieka, który oceniałby każde jej słowo. 
— Charles wrócił do rezerwatu. Sama go o to poprosiłam. I to była dobra decyzja, nie będę udawać, że było inaczej. Po prostu niektóre dobre decyzje kosztują więcej, niż człowiek się spodziewa. Czasem więcej, niż jest się gotowym zapłacić. Nie zadawał pytań. I chyba to zdenerwowało mnie najbardziej. Zamiast się kłócić, po prostu się zgodził.  Pozwolił mi się oddalić od niego, jakby ufał mi bardziej niż ja sama sobie. To strasznie niewygodne, kiedy ktoś wierzy w ciebie bez żadnych wątpliwości. Jakby odbierał ci prawo do pomyłki. — Na jej ustach pojawił się cień uśmiechu. — Brakuje mi go — powiedziała, zanim zdążyła się powstrzymać, a potem przez chwilę patrzyła gdzieś w bok, jakby sama była zaskoczona tym, że właśnie te słowa przyszły jej do głowy. — Tęsknię nawet. Proszę, zachowaj to dla siebie, bo jeśli się obudzisz i kiedykolwiek wykorzystasz to przeciwko mnie, wrócę tutaj i uduszę cię poduszką. Tym razem naprawdę.
Pokręciła lekko głową, bardziej nad sobą niż nad nim. 
— Wiem, jak to brzmi. Sama go odesłałam, a teraz zachowuję się, jakbym miała pretensje do świata, że rzeczywiście wyjechał. Po prostu z nim wszystko było jakieś mniej skomplikowane. Nie dlatego, że nie potrafił komplikować życia. Wręcz przeciwnie. Ma do tego wyjątkowy talent. Ale przy nim nie musiałam przez cały czas pamiętać, kim jestem. Tutaj wszyscy czegoś ode mnie chcą. Decyzji. Rozkazu. Odpowiedzi. Nawet kiedy nie wiedzą, czego właściwie chcą, oczekują, że ja będę wiedziała. A on potrafił po prostu usiąść i powiedzieć mi, że się mylę. — Parsknęła cicho, a tym razem w jej głosie pojawiło się odrobinę prawdziwego rozbawienia. — To było irytujące. Oczywiście ty również potrafiłeś to robić. Może właśnie dlatego zaczynam mieć wrażenie, że otaczają mnie ludzie o wyjątkowo nieznośnych charakterach. — Uśmiech jednak powoli zniknął, gdy znów spojrzała na jego twarz. Nie wiedziała, dlaczego właśnie tutaj przychodziły jej do głowy rzeczy, których normalnie nie powiedziałaby nikomu. Może dlatego, że Victor nie mógł odpowiedzieć. Może dlatego, że po raz pierwszy od dawna nie musiała natychmiast bronić własnych słów. — Wiesz, co jest w tym wszystkim najdziwniejsze? Coraz częściej przyłapuję się na tym, że przychodzę tutaj i mówię rzeczy, których normalnie nie powiedziałabym nikomu. Może dlatego, że nie możesz mi przerwać. Brzmi to okropnie, kiedy wypowiadam to na głos, ale chyba właśnie dlatego jest mi łatwiej. Przez całe życie, kiedy coś ci mówiłam, musiałam od razu przygotować się na odpowiedź. Na argument. Na spojrzenie, którym dawałeś mi do zrozumienia, że właśnie powiedziałam największą głupotę w swoim życiu. A teraz po prostu słuchasz.
To ostatnie zdanie zabrzmiało ciszej, niż zamierzała. Annabel opuściła wzrok i przez kilka chwil nie mówiła już nic. Siedziała nieruchomo, pozwalając, by cisza wypełniła komnatę bez potrzeby natychmiastowego zagłuszania jej kolejnymi słowami. Dopiero po pewnym czasie podniosła się z krzesła i poprawiła zsuwający się z jego ramienia koc, starając się nie myśleć o tym, jak nienaturalnie wyglądał Victor w tej nieruchomości. Jej dłoń zatrzymała się na moment na jego przedramieniu, lecz tym razem nie cofnęła jej od razu. Przesunęła kciukiem po skórze, jakby chciała upewnić się, że pod nią wciąż jest życie, a potem westchnęła i pokręciła głową.
— Obudź się, dobrze? — powiedziała ciszej. — Bo zaczynam mieć wrażenie, że zbyt wiele rzeczy dzieje się naraz, a ja naprawdę nie mam już z kim się o nie kłócić.
Nie zdążyła odsunąć się od łóżka, gdy drzwi komnaty otworzyły się gwałtowniej, niż nakazywałby zwyczaj. Annabel odwróciła głowę. Agatha stała w progu, wyraźnie poruszona, choć próbowała zachować spokój. Wystarczyło jedno spojrzenie, by Annabel wiedziała, że nie przyszła tu po prostu sprawdzić, czy czegoś potrzebuje.
— Pani. 
Annabel natychmiast się wyprostowała.
 — Co się stało?
 Agatha zawahała się tylko na moment. — Musisz zejść do Sali Tronowej. 
— Teraz?
— Teraz. — Coś w tonie jej głosu sprawiło, że Annabel odruchowo spojrzała na Victora, a potem z powrotem na Agathę. — Ktoś przyjechał? 
— Agatha skinęła głową. — Posłaniec z Jury? 
— Nie. — Tym razem w jej głosie pojawiło się coś, czego Annabel nie słyszała u niej zbyt często. Ostrożność. — Obserwator z Ministerstwa. Czeka na królową.
Przez krótką chwilę Annabel stała nieruchomo, jakby jej ciało potrzebowało kilku sekund, by nadążyć za znaczeniem tych słów. Potem powoli odsunęła dłoń od przedramienia Victora i spojrzała na Agathę. 
— Oczywiście — powiedziała w końcu, a jej głos znów był spokojny. — Bo najwyraźniej tego właśnie brakowało mi dzisiaj do pełni szczęścia. 
Poprawiła rękawy sukni, odzyskując w jednej chwili tę wyuczoną postawę, której tak bardzo nie lubiła, lecz której nauczyła się potrzebować. Zanim ruszyła ku drzwiom, spojrzała jeszcze raz na Victora.
 — Nie ruszaj się stąd — rzuciła pod nosem. — Wrócę niebawem.
Dopiero gdy znalazła się na korytarzu, pozwoliła, by z jej twarzy zniknęła resztka wcześniejszego rozluźnienia. Annabel po raz kolejny miała wrażenie, że właśnie wtedy, gdy najbardziej potrzebowała chwili spokoju, świat postanowił przypomnieć jej, dlaczego już od dawna nie ma do niego prawa.
Nie zeszła jednak do Sali Tronowej od razu. Po wyjściu z komnaty Victora zatrzymała się przy jednym z wysokich okien i oparła dłoń o chłodny kamień parapetu. Przez szyby wpadało blade światło, rozcinając posadzkę długimi pasami, a gdzieś poniżej słychać było przytłumione głosy strażników zmieniających wartę. Annabel przez chwilę patrzyła na dziedziniec, choć w rzeczywistości nie widziała niczego z tego, co działo się za oknem. Wieść o przybyciu obserwatora Ministerstwa nie była dla niej zaskoczeniem. Spodziewała się, że Londyn w końcu wyśle kogoś na Islay, odkąd zaczęły napływać pierwsze raporty o wydarzeniach, które coraz trudniej było traktować jako pojedyncze incydenty. Nie obawiała się samego obserwatora. Wiedziała, że prędzej czy później ktoś będzie chciał przyjrzeć się wyspie z bliska. Niepokoiło ją coś innego. Człowiek, który przyjedzie z konkretną misją, może nie mieć cierpliwości do rzeczy, których nie da się wyjaśnić jednym zdaniem, ani ochoty zastanawiać się nad tym, co wydarzyło się przed jego przybyciem. Może zobaczyć tylko to, po co go przysłano, a całą resztę uznać za wymówki.
Wzięła głębszy oddech, wyprostowała ramiona i poprawiła mankiet szaty. Dopiero wtedy ruszyła korytarzem prowadzącym do Sali Tronowej. Nie wiedziała jeszcze, że za drzwiami czeka ktoś, przy kim wszystkie przygotowane odpowiedzi okażą się znacznie mniej użyteczne, niż sądziła.
Kiedy weszła do sali, nie zobaczyła od razu jego twarzy. Mężczyzna stał przy jednym z wysokich okien, odwrócony plecami, z jedną dłonią opartą o kamienne obramowanie. Uchylone skrzydła wpuszczały chłód od morza i poruszały połami jego ciemnego płaszcza. Annabel zatrzymała się kilka kroków od wejścia. Przez krótką chwilę zastanawiała się, czy to rzeczywiście on, choć sylwetka wydawała jej się dziwnie znajoma. Sposób, w jaki stał, lekko pochylając głowę, jakby bardziej obserwował niż podziwiał widok za oknem. Dopiero kiedy mężczyzna poruszył ramieniem i odwrócił się nieco w jej stronę, rozpoznała charakterystyczny profil.
Zatrzymała się.
— Damon?
Mężczyzna odwrócił się powoli. Przez moment jego twarz pozostała zupełnie nieruchoma, jakby sam potrzebował chwili, by upewnić się, że osoba stojąca przed nim jest rzeczywiście tą samą Annabel, którą znał. W jego spojrzeniu pojawiło się najpierw zaskoczenie, a dopiero później cień uśmiechu.
— Na to wygląda.
Annabel zrobiła jeszcze jeden krok, wciąż przyglądając mu się z niedowierzaniem. Dopiero teraz dostrzegła dokumenty leżące na długim stole: pergaminy opatrzone pieczęciami Ministerstwa, kilka otwartych raportów, notatki i arkusze, których jeszcze nie zdążyła przejrzeć. Wszystko nagle ułożyło się w całość.
— Więc to ty.
— Tak.
Jedno słowo wystarczyło, by reszta stała się jasna. Annabel poczuła lekkie napięcie w piersi, lecz jej twarz pozostała spokojna. Spośród wszystkich ludzi, których Ministerstwo mogło przysłać na Islay, wybrano właśnie jego. Człowieka, którego znała z czasów, kiedy nie musiała jeszcze zastanawiać się nad każdym słowem, zanim pozwoliła mu opuścić usta. Teraz miał obserwować jej wyspę, jej ludzi i jej decyzje. Damon tymczasem nadal na nią patrzył. Nie próbował nawet ukrywać, że jest zaskoczony. Wiedział z raportów, kim była. Czytał jej nazwisko, tytuł, informacje o pochodzeniu i decyzjach, które podejmowała jako władczyni Islay. Wiedział, że stanie przed nim królowa. Nie był jednak przygotowany na to, co zobaczył. Annabel stała przed nim spokojnie, z głową uniesioną nieco wyżej niż dawniej. Korona spoczywała na jej włosach, a ciężar szat, które jeszcze kilka lat wcześniej wydawały się niemal obce jej sylwetce, teraz wyglądał tak, jakby należały do niej od zawsze. Przez krótką chwilę Damon pomyślał, że Annabel jest piękna. Nie była to myśl, której się spodziewał, ani taka, którą zamierzał rozwijać. Po prostu pojawiła się nagle, wraz ze świadomością, że dziewczyna, którą pamiętał, naprawdę nauczyła się być damą, księżniczką, a w końcu królową. Było w niej teraz coś, co przyciągało wzrok nawet wtedy, gdy człowiek nie chciał patrzeć. Nie chodziło wyłącznie o koronę. To ona sama nadawała jej znaczenie.
Damon uświadomił sobie, że patrzy odrobinę zbyt długo, i odwrócił wzrok.
Annabel zauważyła to natychmiast.
— Od kiedy wiedziałeś? — zapytała.
— Niewiele wcześniej niż ty.
— Czyli Ministerstwo nie uprzedziło cię wcześniej?
— Nie. Dowiedziałem się, kiedy decyzja była już podjęta.
Przyjęła odpowiedź bez komentarza. Jej spojrzenie przesunęło się na dokumenty, potem wróciło do jego twarzy.
— A więc rzeczywiście przyjechałeś jako obserwator.
— Tak.
Damon zrobił krok w jej stronę. Przez chwilę wyglądał, jakby chciał powiedzieć coś jeszcze, lecz ostatecznie tylko skinął głową i zaczął wykonywać ukłon. Annabel uniosła dłoń.
— Nie waż się.
Zatrzymał się w pół gestu.
— Jestem tutaj oficjalnie.
— Nie w tej chwili.
— Annabel...
— Damon, jeśli jeszcze raz spróbujesz mi się ukłonić, rozkażę Agathcie wyrzucić cię z zamku.
Uniósł brwi.
— Agathcie?
— Mojej służce.
— I naprawdę sądzisz, że wyrzuci mnie z zamku?
Annabel spojrzała na niego z taką powagą, że przez moment nie był pewien, czy właśnie żartuje.
— Nie muszę sądzić. Wystarczy, że jej każę.
Damon powoli wyprostował się z niedokończonego ukłonu.
— A jeśli odmówi?
Kącik ust Annabel drgnął.
— Wtedy każę jej przypomnieć sobie, że to ja jestem królową.
Damon patrzył na nią jeszcze przez chwilę, po czym uśmiechnął się krótko.
— Dobrze. Już rozumiem.
— To dobrze. Nie chciałabym, żebyś pierwszego dnia musiał poznawać zasady panujące na Islay w tak nieprzyjemnych okolicznościach.
— A jeśli jednak je złamię?
— Wtedy Agatha pomoże ci je zrozumieć.
— Zaczynam żałować, że przyjąłem tę misję.
— Nie przyzwyczajaj się do tego uczucia. Jeszcze nawet nie zacząłeś pracy.
Damon pokręcił głową, ale jego twarz wyraźnie się rozluźniła. Niezręczność, która pojawiła się między nimi w chwili jego przybycia, nie zniknęła całkowicie, lecz przestała być ciężarem. Annabel również poczuła, jak coś w niej odpuszcza. Właśnie tego potrzebowała. Nie chciała, żeby człowiek, którego znała od lat, zaczął nagle zachowywać się tak, jakby korona wymazała wszystko, co było wcześniej.
Podeszła do stołu i zatrzymała się przy leżących na nim dokumentach.
— Powiedz mi więc, od czego zaczynasz.
Damon spojrzał na nią z lekkim rozbawieniem.
— To było szybkie.
— Co?
— Przez chwilę zastanawiałem się, jak długo będziemy udawać, że rozmawiamy o niczym.
Annabel uniosła brew.
— Nie udawałam.
— W takim razie jesteś bardziej bezpośrednia niż zapamiętałem.
— A ty nadal mówisz więcej, niż powinieneś.
— To również zapamiętałem.
Annabel usiadła przy stole, ale nie sięgnęła po żaden dokument. Wskazała mu miejsce naprzeciwko. Damon podszedł i oparł dłonie o krawędź stołu, nie siadając.
— Jak długo zamierzasz tu zostać?
— Nie dostałem daty końcowej. Mam zostać tak długo, jak długo Ministerstwo będzie uważało, że potrzebna jest moja obecność.
— Czyli może to potrwać tygodnie.
— Może.
— Albo miesiące.
— Jeśli sytuacja będzie tego wymagała.
Annabel przyjęła odpowiedź bez widocznego zadowolenia.
— I czego właściwie oczekują?
— Chcą wiedzieć, co dzieje się na Islay.
— To bardzo wygodne określenie.
— Wiem.
— Chcą informacji o radzie? Straży? Handlu? O wydarzeniach związanych z wojną?
Damon przez chwilę milczał.
— O wszystkim, co może mieć znaczenie.
— Aseriel?
Tym razem jego milczenie trwało odrobinę dłużej. Annabel natychmiast to zauważyła.
— Czyli tak.
— Jest jednym z powodów, dla których Ministerstwo chce mieć tutaj swojego człowieka.
— Chcą wiedzieć, dlaczego pojawił się nad Islay.
— Między innymi.
— Czy uważają, że wykorzystuję go do swoich bitew?
Damon przyjrzał jej się uważnie.
— Uważają, że powinni wiedzieć, czy to prawda.
Annabel powoli skinęła głową. To nie była odpowiedź, której oczekiwała, ale właśnie dlatego wiedziała, że jest prawdziwa. Damon nie powiedział jej wszystkiego. Nigdy by tego nie zrobił. Nie dlatego, że jej nie ufał, lecz dlatego, że część informacji należała do jego pracy, a on dopiero przyjechał na Islay. Nie zamierzał odsłaniać przed nią wszystkich kart pierwszego dnia. Ona zresztą również nie zamierzała odsłaniać swoich.
— Dlaczego wybrali właśnie ciebie?
— Mam doświadczenie z rezerwatami, stworzeniami wysokiego ryzyka i terenami, na których Ministerstwo nie ma pełnej kontroli.
— To brzmi jak oficjalna odpowiedź.
— Bo nią jest.
— A nieoficjalna?
Damon przez moment patrzył na nią z lekkim uśmiechem.
— Ponieważ mnie znasz.
Annabel nic nie odpowiedziała.
— I ponieważ ja znam ciebie — dodał po chwili. — Przynajmniej na tyle, żeby zauważyć rzeczy, których ktoś obcy mógłby nie dostrzec.
— To miało mnie uspokoić?
— Nie. Chciałem tylko odpowiedzieć na pytanie.
— Szkoda.
— Dlaczego?
— Bo właśnie powiedziałeś mi, że będziesz zauważał więcej niż inni.
Damon przyjął to bez sprzeciwu.
— Prawdopodobnie.
Annabel oparła przedramiona o stół i spojrzała na niego spokojnie.
— A jeśli Ministerstwo przyjechało tutaj już z przekonaniem, że moja pozycja jest problemem?
— Wtedy będę musiał sprawdzić, czy ma ku temu podstawy.
— A jeśli ich nie znajdziesz?
— Napiszę, że ich nie znalazłem.
— Nawet jeśli będzie to dla mnie niekorzystne?
Damon spojrzał jej prosto w oczy.
— Jeśli znajdę coś, co będzie dla ciebie niekorzystne, również to napiszę.
Przez chwilę milczała. Nie była to odpowiedź, którą chciała usłyszeć, ale właśnie dlatego ją szanowała.
— Dobrze — powiedziała w końcu. — Przynajmniej wiem, na czym stoję.
— Tego właśnie chciałem.
Annabel przesunęła wzrok na dokumenty.
— Nie powiedziałeś mi wszystkiego.
— Nie.
— I nie zamierzasz.
— Nie dzisiaj.
Spojrzała na niego ponownie. Przez moment w jej oczach pojawiło się coś na kształt rozbawienia.
— Przynajmniej jesteś szczery.
— Z tobą łatwiej.
— Nie. Ze mną jest trudniej.
— To też prawda.
Tym razem uśmiechnęła się naprawdę, choć tylko na chwilę. Damon znał ten uśmiech. Wiedział, że właśnie wtedy, kiedy Annabel pozwalała sobie na odrobinę swobody, najłatwiej było zapomnieć, jak wiele zmieniło się od czasu, kiedy widzieli się po raz ostatni. Ona również szybko się wycofała z tej chwili, prostując się i ponownie przybierając spokojny wyraz twarzy.
— Powinieneś zacząć od rady i straży — powiedziała. — Jeśli chcesz zrozumieć Islay, nie ograniczaj się do dokumentów.
— Tego właśnie zamierzam.
— I nie wierz we wszystko, co usłyszysz.
Damon uniósł lekko brew.
— Nawet jeśli usłyszę to od ciebie?
— Zwłaszcza wtedy.
Przez chwilę patrzył na nią bez słowa.
— To brzmi jak rada.
— Jest nią.
— A czego mam się spodziewać?
Annabel spojrzała w stronę wysokich okien. Za szybami Islay trwała swoim zwyczajnym rytmem. Strażnicy stali na murach, ludzie przechodzili przez dziedziniec, a morze pozostawało takie samo jak każdego dnia.
— Tego, że każdy będzie miał własną wersję wydarzeń. Niektóre będą prawdziwe. Niektóre częściowo. A część została przygotowana po to, żebyś uwierzył w nią zamiast w to, co naprawdę się wydarzyło. Islay jest bardziej skomplikowane, niż wygląda w raportach.
— A ty zamierzasz mi powiedzieć, która wersja jest prawdziwa?
Annabel spojrzała na niego z cieniem uśmiechu.
— Nie. Od tego jesteś obserwatorem.
Damon pokiwał głową.
— W takim razie rzeczywiście nie zamierzasz ułatwiać mi pracy.
— Nie.
— Tego się spodziewałem.
Przez chwilę stali w milczeniu. Tym razem cisza nie była już niezręczna. Była znajoma. Annabel miała świadomość, że za kilka dni mogą rozmawiać ze sobą zupełnie inaczej, kiedy Damon zacznie poznawać ludzi, wydarzenia i konflikty, o których ona wiedziała znacznie więcej, niż chciała ujawnić. Dzisiaj jednak wystarczyło jej to, że nadal potrafili rozmawiać bez ciągłego pamiętania o tytułach.
— Agatha zajmie się twoim zakwaterowaniem — powiedziała w końcu. — Powiedz jej, czego potrzebujesz. Dopilnuje, żeby niczego ci nie zabrakło.
— Mam rozumieć, że to ta sama Agatha, którą przed chwilą chciałaś wykorzystać do wyrzucenia mnie z zamku?
— Ta sama.
— W takim razie postaram się jej nie narazić.
— To rozsądne.
Damon zrobił krok w stronę drzwi. Tym razem zatrzymał się przed nimi i spojrzał na Annabel.
— Do jutra, Annabel.
— Do jutra, Damon.
Sięgnął po klamkę, lecz zanim otworzył drzwi, odwrócił się jeszcze raz.
— I nie martw się.
Annabel spojrzała na niego pytająco.
— O co?
— Nie zamierzam przyjechać tutaj z gotową odpowiedzią.
Przez chwilę patrzyła na niego bez słowa.
— Właśnie tego chciałam.
Damon skinął głową i wyszedł. Drzwi zamknęły się cicho. Po drugiej stronie czekała już służba, która miała zaprowadzić go do przygotowanych komnat i zadbać o wszystko, czego mógł potrzebować podczas pobytu na Islay. Annabel została sama przy stole, z dokumentami Ministerstwa rozłożonymi przed sobą. Przez kilka sekund patrzyła na zamknięte drzwi, a potem opuściła wzrok.
Damon nie był obcym człowiekiem, którego można było trzymać na dystans samym tytułem. Znał ją sprzed korony i dlatego właśnie jego obecność mogła okazać się trudniejsza niż obecność każdego innego obserwatora. Nie musiała bać się tego, że będzie szukał winy. Bała się raczej, że pewnego dnia spojrzy na nią tak samo jak dawniej i zauważy coś, czego nie powinna była mu pokazywać.

~~~

Powrót do Rumunii nie przyniósł Charliemu ulgi, której spodziewał się po opuszczeniu Murmańska. Przez całą drogę miał przed oczami fotografie znalezione w albumie Jurija, a szczególnie tę jedną, niewielką, wsuniętą między strony tak, jakby ktoś dawno temu uznał, że najlepiej będzie, jeśli przestanie istnieć. Papier był pożółkły na brzegach, fotografia lekko pofałdowana od wilgoci, a na jej odwrocie widniało kilka krótkich słów zapisanych ręką, której Charlie nie potrafił rozpoznać: C-7. Osobnik 04. Przeniesiony. Nic więcej. Żadnej daty, żadnego miejsca, żadnego nazwiska. Właśnie ta oszczędność informacji nie dawała mu spokoju. Do tej pory traktował Murmańsk jako miejsce, w którym Projekt Symbion wymknął się spod kontroli i zakończył katastrofą. Widział przecież ślady po tym, co się tam wydarzyło. Znał liczbę ofiar, widział klatki, w których pozostały jedynie ślady pazurów, i pomieszczenia, w których magia wsiąkła w kamień tak głęboko, że nawet po latach można było wyczuć jej ciężar. Wiedział, że zginęły Hybrydy i że zginęli ludzie, którzy mieli nad nimi czuwać. Wszystko wskazywało na to, że tamta historia skończyła się w chwili, gdy ośrodek został opuszczony. Tyle że jedno słowo na odwrocie fotografii nie pasowało do tej wersji. Przeniesiony. 
Charlie długo zastanawiał się nad nim podczas podróży. Nie nad znaczeniem, bo było oczywiste, lecz nad tym, kto miałby je zapisać. Ktoś musiał wiedzieć, że osobnik przeżył. Ktoś musiał podjąć decyzję, dokąd go wysłać. Ktoś musiał prowadzić ewidencję. A skoro istniała ewidencja, musiały istnieć również wcześniejsze wpisy. Próbował wmówić sobie, że to nic nie znaczy. Stare dokumenty często były niepełne. Ludzie popełniali błędy, zwłaszcza w miejscach, w których pracowano ze stworzeniami, których istnienia nie powinno się nawet wpisywać do oficjalnych rejestrów. Jedno słowo nie mogło zmienić całej historii. Potem zasnął i obudził się kilkadziesiąt minut później z uczuciem, że ktoś stoi przy jego łóżku. Przez kilka sekund nie wiedział, gdzie jest. Serce waliło mu w piersi, dłonie miał zaciśnięte na kocu, a przed oczami wciąż widział ciemny zarys ogromnej głowy pochylającej się nad metalową klatką. Smok nie ruszał się, tylko patrzył. W jego oku odbijała się cienka, nieruchoma smuga światła, jakby ktoś stał po drugiej stronie krat i obserwował razem z nim. Charlie próbował sobie przypomnieć, czy widział go naprawdę, czy jedynie we śnie, lecz obraz rozpłynął się, zanim zdążył uchwycić szczegóły. Zostało mu tylko jedno: C-7. Usiadł i przetarł twarz dłońmi. Nie pamiętał, kiedy ostatnio spał dłużej niż trzy godziny bez przerwy. Przez resztę podróży już nie zasnął.

Album leżał teraz na jego biurku. Charlie otworzył go ponownie, chociaż obiecywał sobie, że tego dnia nie będzie do niego zaglądał. Powinien był zająć się dokumentacją rezerwatu, zaległymi raportami i wszystkim, co przez ostatnie dni odłożył na później. Zamiast tego stał przez chwilę nad fotografią, z rękami opartymi o krawędź biurka. Na zdjęciu znajdował się młody smok zamknięty w ciężkiej, metalowej klatce. Charlie znał smoki wystarczająco dobrze, żeby nie patrzeć na nie tak jak większość ludzi. Nie interesowała go jedynie wielkość skrzydeł czy kształt czaszki. Zwracał uwagę na rzeczy, które dla innych były pozbawione znaczenia: sposób, w jaki układały się łuski przy nasadzie szyi, drobne deformacje po przebytych urazach, sposób osadzania rogów i blizny, które pozostawały przez całe życie. Pochylił się nad fotografią i najpierw zauważył rozdarcie łuski przy lewej stronie szczęki, potem zagłębienie u nasady rogu, a na końcu trzy jaśniejsze łuski poniżej oka, ustawione niemal w jednej linii.
Przez moment nic się nie wydarzyło. Nie poczuł nagłego olśnienia ani nie przypomniał sobie niczego konkretnego. Pojawiło się jedynie nieprzyjemne wrażenie, że już kiedyś widział te cechy. Sięgnął więc po akta Sektora C i zaczął przerzucać strony bez większego przekonania. Jedna karta, druga, trzecia. Nazwy, oznaczenia, obserwacje. W kilku miejscach ktoś dopisywał informacje ręcznie, innym atramentem, jakby dokumentację uzupełniano długo po pierwszym wpisie. Kiedy dotarł do Zephyr, zatrzymał palce na krawędzi papieru. Jej karta była krótsza niż pozostałe. Charlie zauważył to już wcześniej, lecz wtedy uznał brak danych za zwykłe niedbalstwo. Dokumentacja Hybryd od początku była chaotyczna. Niektóre wpisy wyglądały tak, jakby sporządzono je przez ludzi, którzy sami nie wiedzieli, co właściwie mają opisywać. Teraz jednak brak zaczął mu przeszkadzać. Spojrzał na fotografię Zephyr, potem na zdjęcie z albumu i zbliżył oba do siebie. Blizna. Zagłębienie. Łuski. Poczuł lekkie napięcie w karku. W ciszy archiwum coś cicho stuknęło za ścianą. Charlie drgnął i przez sekundę był pewien, że słyszy pazur przesuwający się po metalu.
— Nie.
Odsunął fotografie. To było za mało. Znacznie za mało. Smoki mogły mieć podobne urazy. Blizny mogły powstawać w podobnych miejscach. Trzy jaśniejsze łuski nie były przecież odciskiem palca. Wstał i przeszedł do okna. Za szybą panował wilgotny, szary dzień. Przez chwilę patrzył bezmyślnie na teren rezerwatu, po czym zamknął oczy. Właśnie wtedy przypomniał sobie głos z magnetofonu. Nie słowa, lecz dźwięk. Krótki trzask taśmy, szum, a potem mężczyzna mówiący coś o transporcie. Charlie nie pamiętał całego zdania. Pamiętał jednak sposób, w jaki tamten głos wypowiedział oznaczenie. C-7.
Wrócił do biurka i odszukał notatki z Murmańska. Taśma trzecia. Przez chwilę trzymał dłoń nad magnetofonem. Włączyć czy nie? W końcu nacisnął przycisk. Najpierw pojawił się szum, potem trzask i głos. Charlie słuchał z pochyloną głową. Nie interesowała go treść. Próbował uchwycić sposób mówienia, tempo, akcent. Po kilku minutach zatrzymał nagranie i przewinął je. C-7. Jeszcze raz. Cofnął taśmę. C-7. Zmarszczył brwi. Nie znalazł niczego. Westchnął i oparł łokcie na biurku.
— Zaczynasz wariować — powiedział cicho.
Wyłączył magnetofon i przez kilka następnych godzin zajmował się wszystkim, czym powinien był zająć się wcześniej. Przynajmniej próbował.

Następnego dnia Margaret Luca pojawiła się w archiwum krótko po południu. Miała pod pachą kilka teczek, a jej twarz, jak zwykle, nie zdradzała wiele. Charlie znał ją już na tyle, by wiedzieć, że nie należy oczekiwać od niej odpowiedzi tylko dlatego, że zada się pytanie odpowiednim tonem. Rozmawiali o dokumentacji jednego z transportów. Margaret przeglądała formularz, zatrzymując palec przy kolejnych rubrykach.
— Ten przyjechał trzy dni później — powiedziała. — Zmieniono mu oznaczenie przed przyjęciem.
Charlie uniósł głowę. Nie przez treść. Przez sposób, w jaki wypowiedziała ostatnie słowo. Jej palec znieruchomiał na papierze, dokładnie nad pustym polem, w którym ktoś wcześniej starannie wydrapał fragment wpisu.
Przez krótką chwilę patrzył na nią bez ruchu. Margaret zauważyła jego spojrzenie.
— Coś się stało?
Charlie zamrugał.
— Nie.
— Na pewno?
— Tak.
Wrócił do dokumentu. Nie chciał się gapić. Nie chciał również przyznać, że właśnie wydarzyło się coś, czego sam nie potrafił wyjaśnić. Dopiero wieczorem, siedząc samotnie przy biurku, zrozumiał, co go zatrzymało. Jedno słowo. Nic więcej. Nie głos, nie twarz, nie sposób mówienia. Jedno słowo wypowiedziane z ledwie zauważalnym akcentem. Charlie spojrzał na magnetofon. Przez chwilę walczył ze sobą, a potem ponownie włączył nagranie.
Szum. Trzask. Głos. C-7.
Przewinął. Słuchał jeszcze raz. I wtedy to usłyszał. Nie było identyczne. Nie mogło być. Nagranie było stare, jakość fatalna, a człowiek mówiący na taśmie miał zupełnie inną barwę głosu. Ale przy jednym słowie akcent układał się niemal tak samo. Charlie zastygł. Przez kilka sekund nie poruszył nawet ręką. Potem cofnął nagranie. Jeszcze raz. I jeszcze. Za trzecim razem odsunął się od magnetofonu. Nie. To wciąż nie był dowód. Mógł sobie coś dopowiadać. Zmęczenie robiło z pamięcią dziwne rzeczy. Po Murmańsku zbyt wiele razy słuchał tych samych taśm. Zbyt długo spał po kilka godzin. Zbyt wiele czasu spędzał nad dokumentami. Mógł usłyszeć podobieństwo tylko dlatego, że go szukał. A jednak nie wyrzucił tej myśli z głowy. Zapisał jedno słowo na marginesie notatnika.

Kolejnego ranka wrócił do akt Zephyr. Nie dlatego, że był pewien związku. Właśnie dlatego, że nie był. Położył kartę na stole i zaczął czytać od początku. Miejsce pochodzenia — brak. Poprzedni właściciel — brak. Historia transportu — niepełna. Data przyjęcia — obecna. Stan fizyczny — opisany pobieżnie.
Charlie przeczytał kartę drugi raz, potem trzeci. Przypomniał sobie fotografię. Tym razem nie patrzył na bliznę. Patrzył na wiek. Na zdjęciu smok był młodszy, znacznie młodszy. Różnica wieku mogła tłumaczyć wiele zmian. Kształt głowy, długość rogów, proporcje ciała. Nie mógł więc powiedzieć, że to Zephyr. Mógł jedynie powiedzieć, że Zephyr mogła nią być. Ta różnica miała znaczenie. Otworzył kolejne akta. Jeden z osobników miał deformację przedniej łapy odpowiadającą opisowi widocznemu na starej fotografii. Inny posiadał charakterystyczne uszkodzenie błony skrzydła. Kolejne podobieństwo było zbyt słabe, żeby coś z niego wynikało. Charlie zaczął zaznaczać strony, choć sam nie wiedział jeszcze, czego właściwie szuka. W pewnym momencie cofnął się na krześle i spojrzał na stos dokumentów.
Przypomniał sobie Sektor C. Nie o samych Hybrydach, a o ich zachowaniu.
Wtedy wszystkie poruszyły się niemal jednocześnie. Charlie pamiętał ten moment bardzo wyraźnie. Najpierw Zephyr uniosła głowę. Potem poruszyły się pozostałe. Jedno stworzenie rozłożyło skrzydło, inne obróciło pysk, jeszcze inne uderzyło ogonem o ziemię. Nie wyglądało to jak przypadkowa reakcja kilku smoków. Przez ułamek sekundy wszystkie spojrzały w tę samą stronę, ku zamkniętym drzwiom, jakby usłyszały sygnał, którego ludzie nie byli w stanie wychwycić.
Wtedy założył, że łączy je jakaś forma magicznej więzi. Teraz jednak nie był już tego pewien. Może problem polegał na tym, że zadawał niewłaściwe pytanie.
Nie: co je łączy?
Tylko: skąd się znały?
Charlie poczuł nieprzyjemny chłód. Sięgnął po notatki z Murmańska. Jedno ze zdań, które zanotował, było niepełne. Na marginesie dopisał je wtedy z pamięci, bo nagranie było zbyt niewyraźne: Hybrydy reagują zgodnie z planem. Próba połączenia mentalnego zakończona sukcesem u dwóch osobników.
Patrzył na te słowa długo.
Nagle przypomniał sobie coś jeszcze. Nie z dokumentów. Z rozmowy. Jurij mówił o przeniesieniu, jakby było czymś oczywistym. Jakby po katastrofie ktoś po prostu zabrał część stworzeń i przewiózł je dalej. Charlie odsunął krzesło i sięgnął po dokumentację transportową rezerwatu.
Zajęło mu to prawie cały dzień. Najpierw szukał dat, potem nazwisk, następnie numerów klatek. Dokumenty były niejednorodne. Jedne sporządzono staranną ręką, inne wyglądały tak, jakby ktoś wypełniał je w pośpiechu. Niektóre miały późniejsze poprawki, innych brakowało podpisów. Kilka razy Charlie był przekonany, że niczego nie znajdzie. Raz nawet zamknął teczkę i oparł głowę o dłonie. Był wykończony. Nie chodziło już nawet o zmęczenie po podróży. Od kilku dni funkcjonował właściwie na kawie, krótkich drzemkach i uporze. Coraz częściej łapał się na tym, że czytał tę samą linijkę kilka razy, a kiedy ponownie otworzył teczkę, zaczął przeglądać dokumenty od końca, wtedy też zatrzymał się przy jednym z formularzy.
C-7.
Przeczytał numer raz. Potem drugi.
Nie był to numer sektora. Nie był to numer obecnego rejestru. Było to starsze oznaczenie transportowe. Charlie wyprostował się. Spojrzał na datę, potem na kolejną kartę.
C-7.
Jeszcze jedna.
C-7.
Jego oddech stał się płytszy. Murmańsk.
C-7.
Transport. Rumunia.
Położył obie dłonie na stole. Nie miał jeszcze odpowiedzi. Nie wiedział, ile osobników rzeczywiście przeszło tę samą drogę. Nie wiedział, kto zdecydował o ich przewiezieniu ani dlaczego część dokumentacji zniknęła. Nie wiedział nawet, czy Zephyr rzeczywiście była Osobnikiem 04, ale po raz pierwszy miał coś więcej niż przeczucie - miał ciąg dokumentów, a jednak zamiast satysfakcji poczuł ciężar. Ktoś musiał wiedzieć, które stworzenia przeżyły Murmańsk. Ktoś musiał znać ich oznaczenia. Ktoś musiał przygotować transport. I ktoś musiał później dopilnować, żeby ich wcześniejsza historia nie znalazła się w zwykłych aktach.
Charlie spojrzał na fotografię leżącą obok dokumentów. Młody smok patrzył na niego zza krat. Przez chwilę miał wrażenie, że patrzy na coś więcej niż stare zdjęcie. Na początek drogi, zanim on sam dowiedział się o istnieniu C-7.
Schował fotografię między kartki. Nie zamierzał pytać Margaret. Jeśli się mylił, jedno pytanie mogło zniszczyć cały trop. Jeśli miał rację, pytanie zadane zbyt wcześnie mogło sprawić, że ktoś zacznie usuwać ślady, których Charlie jeszcze nawet nie zdążył znaleźć. Potrzebował czegoś pewniejszego. Nazwiska, daty, podpisu.
Czegokolwiek, czego nie dałoby się wyjaśnić przypadkiem.
Oparł się o krzesło i zamknął oczy. Przez moment znowu zobaczył klatkę z Murmańska, potem ponownie otworzył oczy. Nie wiedział jeszcze, czy te dwie rzeczy miały ze sobą cokolwiek wspólnego, ale po raz pierwszy zaczął się bać, że odpowiedź może znajdować się znacznie bliżej, niż sądził. Nie tylko w rezerwacie, lecz także wśród ludzi, którzy od lat pilnowali jego porządku. Margaret mogła być jedną z nich. Mogła znać C-7 nie dlatego, że przypadkiem usłyszała to oznaczenie, lecz dlatego, że kiedyś sama uczestniczyła w jego dalszej historii, jak podejrzewał wcześniej Damon i jak mu o tym powiedział, a ten fakt był znacznie gorsze niż odkrycie, że trop prowadził donikąd.